Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. bahiddhā Từ điển Pāli – Việt dt. phía ngoài, phần bên ngoài. Xem thêm bāhira.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. bāhira Từ điển Pāli – Việt dt. 1. bên ngoài, phía ngoài, ngoại quốc, ở ngoài, 2. phần bên ngoài của thân. Xem thêm ajjhatta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. bāhirarūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] sắc ngoại, có 23 sắc ngoài năm sắc thần kinh (5-pasādarupa : cakkhu, sota, ghāna, jivhā, kāya). Xem thêm aijhattikarupa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. bahusuta Từ điển Pāli – Việt dt. “người được nghe nhiều’, có kiến thức cơ bản.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. bala Từ điển Pāli – Việt dt. lực, sức mạnh. - Có năm lực được đề cập sau: 1. Saddhābala: tín lực, 2. Viriyabala: tấn lực, 3. Satibala: niệm lực, 4. Samādhibala: định lực, 5. Paññābala: tuệ lực.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. balavāmukha Từ điển Pāli – Việt dt. chỗ nước xoáy lớn trong đại dương; chỗ nước xoáy.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. bali Từ điển Pāli – Việt dt. sự dâng cúng; sự cung kính cúng dường. - Có năm loại hiến cúng sau: 1. Devatābali: sự hiến cúng cho chư Thiên (cúng dường đến các bậc ẩn sĩ), 2. Atithibali: sự hiến cúng cho khách (khoản đãi nồng hậu đối với …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. Bārāṇasī Từ điển Pāli – Việt dt. kinh thành của xứ Banares (Bénarès).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. Beluva Từ điển Pāli – Việt dt. tên cây đàn hạc của Pañcasīkha (Ban đầu nó thuộc về Māra nhưng vô tình bị để lại khi Māra từ bỏ mọi nỗ lực của mình để chống đối Đức Phật. Cây đàn hạc đã được thiên chủ Sakka nhặt lên và trao cho lại cho Pañcasīkha. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. Bhaddakappa Từ điển Pāli – Việt dt. “hiền kiếp’, thế giới hiện tại này trong đó có tổng cộng là năm vị Phật sẽ giác ngộ. Xem thêm kappa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. bhadde Từ điển Pāli – Việt dt. này người chị!, thưa bà!, từ được người chồng sử dụng gọi người vợ mình hoặc người giúp việc đối với bà chủ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. bhaddekaratta Từ điển Pāli – Việt dt. “nhất dạ hiền’, người thực hành thiền minh sát. - Người thực hành thiền minh sát (vipassanā-bhāvanā) không hối tiếc quá khứ cũng không khát vọng tương lai mà chỉ quán chiếu thực tánh ngay trong hiện tại. Một người …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. bhaginī Từ điển Pāli – Việt dt. chị gái (một thuật ngữ chỉ sự tôn trọng được dùng khi các vị tỳ khưu xưng hô với những người cận sự nữ và những người đàn ông nói với những người phụ nữ đáng tuổi chị mình). bhaṇe- intj. này bạn!, nhìn đây! (một …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. bhāṇavāra Từ điển Pāli – Việt dt. 'một phần của Kinh điển', chứa khoảng 8.000 chữ, tụng đọc một mạch, phần được tụng đọc (Trong Đại Hội Kiết Tập Kinh Điển - Sangāyanā, có 250 khổ kệ Pāḷi đã được tụng đọc một mạch sau đó được nghỉ trước khi tụng đọc …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. bhaṇḍadeyya Từ điển Pāli – Việt dt. [V] đền bù; bồi thường.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. bhaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. [A] 1. sát na chấm dứt dòng tâm, các yếu tố tâm, thực thể vật chất, v.v… 2. sự phá hủy; sự trừ diệt; sự tan rã.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. bhaṅgañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. “hoại diệt trí’, trí tuệ về sự hoại diệt bên trong tất cả thân và tâm này. Xem thêm vipassanāñāṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. Bhante Từ điển Pāli – Việt dt. thưa bhante! thưa ngài! Từ được sử dụng để chỉ sự tôn kính khi gọi và thích hợp để xưng hô đối với Đức Phật, các vị tỳ khưu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. bhāra Từ điển Pāli – Việt dt. gánh nặng. - Ngũ uẩn (khandha) gói gọn trong khối tạo thành một gánh nặng. Người mang gánh nặng đó không ai khác ngoài chính người đó hay chính anh ta, vì ngũ uẩn bao gồm sự hiện hữu có tác động khiến người đó trở …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. Bharaṇī Từ điển Pāli – Việt (Bīraṇī)- dt. tên của vị thiên nữ cõi trời Tứ Đại Thiên Vương (Catummahārājika).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. bhattānumodana Từ điển Pāli – Việt dt. bài pháp về sự hoan hỷ dâng cúng vật thực. - Một bài pháp hoan hỷ việc dâng cúng vật thực là một bài giảng của vị thọ nhận vật thực cúng dường tán dương thiện sự của người thí chủ để làm cho hoan hỷ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. bhava Từ điển Pāli – Việt dt. 1. (có sự sống) sự hiện hữu, đời sống, 2. cảnh giới hiện hữu; phạm vi của chúng sanh; mức độ hay cấp độ cư ngụ của hạng chúng sanh nào đó; các cõi hay thân sắc của sự hiện hữu được phân loại như sau: A) 1. Kāmabhava: …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. bhavadiṭṭhi Từ điển Pāli – Việt dt. hữu kiến. - Tin tưởng rằng các lộ trình thân và tâm của một chúng sanh sẽ tồn tại vĩnh viễn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. bhavagga Từ điển Pāli – Việt dt. “hữu đỉnh thiên’, cảnh giới cao nhất trong 31 cõi hay các tầng hiện hữu. - Cõi cao nhất có thể đạt được thay đổi theo sự thanh tịnh giới hạnh của một chúng sanh như sau: 1. Puthujjanabhavagga: “cõi tột đỉnh của …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. bhāvanā Từ điển Pāli – Việt dt. phát triển tâm, thực hành thiền. - Thiền có hai loại là: 1. Samathabhāvanā: thiền định, và 2. Vipassanābhāvanā: thiền quán (thiền tuệ).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. bhāvanāmayañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. “trí tu’, trí do tu tập, tu đạt trí, trí tuệ thấm nhuần bằng việc thực hành thiền. (yathābhutañāṇa: như thị trí).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. bhavaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. “hữu phần, chức năng của sự tồn tại, trạng thái của tiềm thức ’, [A] trạng thái của tâm khi một người ngủ hoặc khi người này không bị kích động bởi bất kỳ các căn như nhãn căn, nhĩ căn, v.v… trạng thái thụ động của …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. bhavarāgānusaya Từ điển Pāli – Việt dt. “hữu ái ngủ ngầm’, tham ái về sự hiện hữu luôn tiềm ẩn trong tâm thức của chúng sanh. Xem thêm anusaya.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. bhāvarūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] sắc tính: sắc nam tính (purisabhāvarupa) hoặc sắc nữ tính (itthibhāvarupa).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. bhavāsava Từ điển Pāli – Việt dt. “hữu lậu’, tham ái về sự hiện hữu tiếp tục trong cõi dục. Xem thêm āsava.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này