Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
bhavasīsa Từ điển Pāli – Việt dt. “cõi cao nhất’, cảnh giới hiện hữu cao nhất trong 31 cõi. Xem thêm bhavagga.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhavataṇhā Từ điển Pāli – Việt dt. hữu ái. Xem thêm taṇhā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhavayoga Từ điển Pāli – Việt dt. “hữu triền ách’, tham ái về sự hiện hữu trói buộc chúng sanh đau khổ trong vòng sanh tử luân hồi. Xem thêm yoga.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhaya Từ điển Pāli – Việt dt. kinh sợ, điều tai hại.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhaya-upaddava Từ điển Pāli – Việt dt. “kinh sợ và nguy khốn’, điều gì đó gây ra tai họa khủng khiếp.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhayagati Từ điển Pāli – Việt dt. thiên vị vì sợ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhayañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. “kinh hãi trí’ , trí biết rõ sự hiểm nguy trong ngũ uẩn. Xem thêm vipassanāñāṇa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bheda-upāya Từ điển Pāli – Việt dt. 'mưu mẹo chia rẽ', mưu mẹo gây ra sự chia rẽ giữa kẻ thù để giành phần thắng. - Có bốn loại mưu mẹo/mưu kế, đó là: Bheda-upāya: mưu mẹo chia rẽ, Sāma-upāya: mưu kế hòa giải, Dāna-upāya: mưu mẹo bố thí (hối lộ), và …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhesajja Từ điển Pāli – Việt dt. dược phẩm, thuốc men. - Dược phẩm là một trong tứ vật dụng cần thiết được Đức Phật cho phép các vị tỳ khưu sử dụng.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhikkhu Từ điển Pāli – Việt dt. vị tỳ khưu, vị tu sĩ Phật giáo (là vị sống bằng việc thọ nhận vật thực), thành viên của chư Tăng. - Vị âu lo về sự hiểm nguy trong tái sanh; vị ẩn sĩ. 1. Đối với một người cư sĩ thì không dễ dàng để gìn giữ đầy đủ …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhikkhunī Từ điển Pāli – Việt dt. tỳ khưu ni. - Giáo hội Tỳ khưu ni được thành lập vào năm thứ 5 sau khi Đức Phật chứng đắc sự Giác ngộ tại Buddhagāyā (Bodhgāyā). Sau đức vua Suddhodana băng hà, hoàng hậu Mahāpajāpatigotamī mong muốn gia nhập Giáo …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bho Từ điển Pāli – Việt dt. này em!, này bạn! (cách dùng nói thân mật, và được sử dụng chỉ người thấp hơn và bằng).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhoga-byasana Từ điển Pāli – Việt (bhoga-vyasana) - dt. sự mất mát tài sản. Xem thêm byasana.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhogasampatti Từ điển Pāli – Việt dt. sự sung túc; sự giàu có.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūmaṭṭhadevatā Từ điển Pāli – Việt dt. địa thiên. Xem thêm bhummadeva.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūmi Từ điển Pāli – Việt dt. mặt đất, địa cầu, miền, tầng, cõi, nơi hiện hữu; môi trường sống; sinh quyển (Gồm có 31 cõi, xem B Sung 3).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhummadeva Từ điển Pāli – Việt dt. địa cư thiên. Xem thêm bhumatthadevatā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūtagāma Từ điển Pāli – Việt dt. [V] thảo mộc, thực vật, các cây sinh trưởng nói chung. “Bhutagāmapātabyatāya pācittiyan”ti. “Khi (vị tỳ khưu) phá hoại sự sống của thảo mộc thì phạm tội pācittiya”. Xem thêm bījagāma.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūtarūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “sắc hiển’, bốn sắc đại chủng (mahābhuta): địa đại (pathavi-dhātu), thủy đại (āpo-dhātu), hỏa đại (tejodhātu) và phong đại (vāyo-dhātu).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bīja Từ điển Pāli – Việt dt. hạt giống, bào tử (hạt), mầm, sự nhân giống; bất kỳ nguyên nhân nảy mầm như: 1. Mūlabīja- “hạt rễ’, hạt mầm từ rễ, - Mulabījam nāma: haliddi, singiveram, vacā, vacattam, ativisā, kaṭukarohini, usiram, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bījagāma Từ điển Pāli – Việt dt. loại hạt giống, hạt giống nói chung, bất cứ điều gì có khả năng nảy mầm. “Bhutagāmapātabyatāya pācittiyan”ti. “Khi (vị tỳ khưu) phá hoại sự sống của thảo mộc thì phạm tội pācittiya”. Xem thêm bhutagāma.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bimbisāra Từ điển Pāli – Việt dt. Đức vua thuộc xứ Māgadha vào thời Đức Phật. - Ông đã xây dựng kinh thành Rājagaha, quy y Phật và dâng cúng tịnh xá Veḷuvana (Trúc Lâm) đến Ngài và Tăng chúng sử dụng. Vua Bimbisāra đã bị truất ngôi bởi con trai là …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhi Từ điển Pāli – Việt dt. sự giác ngộ. 1. Sự giác ngộ về Tứ Thánh Đế (catu ariya sacca); 2. Cội Bồ Đề, nơi Đức Phật đã chứng đạt sự Giác Ngộ đầy đủ về tứ Thánh Đế, 3. Toàn Giác Trí (sabbaññuta-ñāṇa). - Có ba hạng “Giác’ ngộ - bodhi: 1. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bodhimaṇḍa Từ điển Pāli – Việt dt. “bồ đoàn Giác Ngộ’, “chỗ ngồi giác ngộ’, “bảo tọa bất bại’, ‘aparājita-manda’, mà Đức Phật đã giác ngộ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhiñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. giác trí, liễu tri về Tứ Thánh Đế.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhipakkhiya-dhamma Từ điển Pāli – Việt dt. Pháp Bồ Đề Phần, Phẩm Trợ Đạo, các pháp dẫn đến/liên hệ đến Giác ngộ. »» Ba mưi bảy (37) Phm Trợ Đạo (Bodhipakkhiya Sangaho) là: - Cattāro satipaṭṭhāna: Tứ (4) Niệm Xứ, - Cattāro sammapppadhāna: Tứ (4) Chánh Cần, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhisākhā Từ điển Pāli – Việt dt. “nhánh của cội cây Bồ Đề’, một nhánh của cội Bồ Đề giác ngộ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhisatta Từ điển Pāli – Việt dt. vị Bồ-tát, vị sẽ thành Phật, Đức Phật vị lai . - Vị Phật vị lại; vị sẽ hướng đến trở thành một vị Phật. Có ba hạng Bồ-tát là: 1. Paññādhikabodhisatta: “Bồ-tát Trí tuệ’ , là vị Bồ-tát trải qua bốn a-tăng-kỳ …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bodhivaṃsa Từ điển Pāli – Việt dt. “Lịch sử của cây Bồ Đề’, là một tác phẩm văn xuôi (chỉ ở phần cuối các chương và cho đến hết của toàn bộ tác phẩm) được viết vào khoảng nửa đầu thế kỷ thứ 11 bởi ngài Upatissa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bojjhaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. giác chi, chi phần giác ngộ. - Có thất giác chi như sau: 1. Sati-sambojjhaṅga: niệm giác chi, 2. Dhammavicaya-sambojjhaṅga: trạch pháp giác chi, 3. Viraya-sambojjhaṅga: tinh tấn giác chi, 4. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này