Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. nāga Từ điển Pāli – Việt dt. 1. rắn chúa, rồng chúa Nāga, 2. bậc cao quý. - Đóng vai trò nổi bật trong Phật giáo, truyện cổ tích, có năng lực kỳ diệu & sức mạnh to lớn. Họ thường được xem như các vị thần, được xếp vào nhóm với các vị chư thiên …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. nāma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. ý, tâm (citta); tâm sở (cetasika); và Niết Bàn (Nibbāna), 2. tên, sự chỉ định.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. nāmakaraṇamaṅgala Từ điển Pāli – Việt dt. lễ đặt tên, lễ cho tên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. nāmakāya Từ điển Pāli – Việt dt. danh thân. - Tổng hợp các khía cạnh về danh như tâm và tâm sở; nhóm các sắc thần kinh. Xem thêm rupakāya (sắc thân).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. nāmapaññatti Từ điển Pāli – Việt dt. danh chế định, tên gọi được đặt cho sự vật.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. ñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. 1. tuệ, nhận thức, sáng suốt, trí bẩm sinh, 2. Thập lực trí (dasabala-ñāna) của Đức Phật, như là: 2.1. Ṭhānāṭhāna -ñāṇa: xứ phi xứ trí lực, tuệ thiện xảo biết rõ chỗ nào đúng và chỗ nào sai, năng lực trí tuệ phân …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. nānābhāva Từ điển Pāli – Việt dt. sự phân ly (tính đa dạng, vân vân). 1. sự phân ly khi cả hai vẫn còn sống, 2. việc tái sanh làm ngạ quỷ, dạ-xoa, vị thiên hộ trì kho báu v.v… Xem thêm vinābhāva, aññathābhāva.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. ñāṇacakkhu Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ nhãn. - Trước tiên, chúng được chia thành hai loại: tuệ nhãn (ñānacakkhu) và nhục nhãn (mamsacakkhu ). - Tuệ nhãn (ñānacakkhu) có năm là: 1. Buddhacakkhu: Phật nhãn, trí biết về tính khí và thiên hướng ngủ ngầm …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. ñāṇadassana Từ điển Pāli – Việt dt. kiến tuệ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. ñāṇadassana-vissuddhi Từ điển Pāli – Việt dt. “Tri kiến thanh tịnh’. - Tri kiến thanh tịnh về chánh đạo được chứng đắc bởi thanh tịnh giới - sīlavissuddhi, thanh tịnh tâm, cittavissuddhi, v.v... trong bảy lộ trình thanh tịnh hoàn hảo. - Nó bao gồm bốn phần: 1. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. nānādhātuñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. trí biết bản chất dị biệt (giữa thân và tâm). Xem thêm Dasabalañāṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. ñāṇasampajañña Từ điển Pāli – Việt dt. trí tuệ tỉnh giác, trí hiểu biết rõ, có khả năng phân tích tốt.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. ñāṇasampayutta Từ điển Pāli – Việt dt. “câu hữu với trí’, hợp trí. Xem thêm ñāṇavippayutta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. ñāṇavippayutta Từ điển Pāli – Việt dt. ly trí, không câu hữu với trí. Xem thêm ñāṇasampayutta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. Nandamūlaka Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một cái động trên đỉnh Gandhamādana của dãy núi Hy-mã-lạp,

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. Nandavana Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một vườn hoa trên cõi trời Tāvatiṃsa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. Nārada Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của một Đức Phật, vị đã chứng đắc sự giác ngộ dưới cội cây Bồ Đề sau khi thực hành khổ hạnh (dukkaracariya) trong 7 ngày.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. naraka Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh khổ, địa ngục. Xem thêm niraya

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. ñātatthacariya Từ điển Pāli – Việt dt. “giúp đỡ quyến thuộc’, phấn đấu vì lợi ích của gia đình, bà con quyến thuộc và quốc gia. Xem thêm cariya. Ñ

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. nātha Từ điển Pāli – Việt dt. bậc hộ trì, sự bảo vệ. - Người ta tìm đến sự hộ trì, đặc biệt là Đức Phật. Nơi nương tựa của chúng ta là Phật.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. natthikadiṭṭhi Từ điển Pāli – Việt dt. vô hữu kiến / vô quả tà kiến, tà kiến về không có quả của nghiệp (akiriyadiṭṭhi), quan niệm sai lầm không có các nghiệp thiện cũng không có nghiệp ác đều không cho quả tốt hay xấu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. natthipaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. vô hữu duyên, - [A] Cũng như lúc ánh sáng tan biến thì tiếp theo sau là bóng tối, cùng thế ấy khi cái đi trước tan biến thì cái tiếp theo sau xuất hiện. Đó là duyên hệ theo phương cách vô hiện hữu, tức không có mặt. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. ñatti Từ điển Pāli – Việt dt. tuyên ngôn, tuyên bố, bố cáo.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. navamakhaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. kiếp thứ chín mà có Đức Phật xuất hiện (Buddhuppāda-navamakhaṇa); thời kỳ khi một vị Phật ra đời.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. navaṅgasīla Từ điển Pāli – Việt dt. chín giới. (Thiền tập trưởng dưỡng tâm từ khi đang gìn giữ tám giới, uposathasila, hình thành giới thứ chín). “Mettāsahagatena cetasā sabbāvantam lokam pharitvā viharāmi” nghĩa là “Con xin hành rải tâm từ đến tất cả …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. nāyaka Từ điển Pāli – Việt dt. vị lãnh đạo, sư trưởng, người chủ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. nāyakaguṇa Từ điển Pāli – Việt dt. đức tính của vị lãnh đạo. - Bao gồm: 1. Khamā: kham nhẫn, lòng khoan dung, sự chịu đựng, N 2. Jāgariya: sáng suốt, tỉnh thức, 3. Uṭṭhāna: siêng năng, cần mẫn, 4. Saṃvibhāga: chia sẻ với nhau, san sẻ với người …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. nekkhamma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. sự giải thoát, sự từ bỏ thế gian, sự xuất gia, 2. đi vào rừng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. nekkhammapāramī Từ điển Pāli – Việt dt. xuất gia Ba-la-mật. - Sự nỗ lực để thành tựu hạnh xuất gia, sự tinh tấn xả ly sự N dính mắc tham dục. - Đức Phật vị lai từ bỏ tất cả tài sản thế tục của mình để vào trú trong rừng như một vị ẩn sĩ qua nhiều kiếp sống …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. Neru Từ điển Pāli – Việt dt. 1. đỉnh núi Meru (Tu-di), 2. ngọn núi vàng tên là Neru.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này