Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. Theravāda Từ điển Pāli – Việt dt. “giáo lý của các bậc Trưởng lão’; Thượng Tọa Bộ, những lời dạy của Đức Phật được gìn giữ một cách truyền thống bởi Ngài Mahākassapa và các vị Trưởng lão khác trong Hội Đồng Kiết Tập Tam Tạng lần thứ nhất (được tổ …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. therī Từ điển Pāli – Việt dt. Trưởng lão Ni (tuy nhiên, giáo hội tỳ khưu ni đã biến mất sau khi Đức Phật nhập diệt khoảng 600 năm).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. theyyacitta Từ điển Pāli – Việt dt. việc cố ý ăn trộm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. theyyasaṃvāsaka Từ điển Pāli – Việt dt. người đệ tử như tên trộm, người sống giấu giếm (với các vị tỳ khưu), người mạo danh là người tu trong bất kỳ ba hình thức nào được đề cập dưới đây thì không nên cho xuất gia làm vị tỳ khưu. Đó là những kẻ sau: 1. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. thīnamiddha Từ điển Pāli – Việt dt. 1. hôn trầm thụy miên; dã dượi lờ đờ, 2. thīnacetasika – hôn trầm tâm sở, middhacetasika – thụy miên tâm sở (được bao gồm trong nhóm 14 akusalacetasika, bất thiện tâm sở).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. thīnamiddhanīvaraṇa Từ điển Pāli – Việt dt. hôn trầm thụy miên triền cái. Xem thêm nīvaraṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. ṭhiti Từ điển Pāli – Việt dt. sự vững chắc, sự bền lâu, sự kéo dài.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. thomanā Từ điển Pāli – Việt dt. sự ca ngợi, việc tán dương, sự khen ngợi.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. thullaccaya āpatti Từ điển Pāli – Việt dt. [V] trọng tội. - Có hai loại āpatti (tội): 1. Những tội không thể khắc phục (pārājika, tội trục xuất, tội bất cộng trụ). 2. Những tội có thể được khắc phục: 2.1. Garuka āpatti: Các tội nặng, sám hối trước …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. thūpa Từ điển Pāli – Việt dt. bảo tháp, tháp, một tháp thờ được tạo dựng để tôn trí tro cốt của bậc thánh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. thūpavaṃsa Từ điển Pāli – Việt dt. lịch sử bảo tháp, ký sự bảo tháp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. thūpavuṃsa Từ điển Pāli – Việt n. history of a stupa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. thuti Từ điển Pāli – Việt dt. khen ngợi, tán dương.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. ticīvara Từ điển Pāli – Việt dt. tam y (của vị tỳ khưu), đó là: 1. Antaravāsaka cīvara: y nội, 2. Uttarāsaṅga cīvara: y vai trái, thượng y, và 3. Saṅghāṭi cīvara: y tăng-già-lê. Xem thêm cīvara.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. tihetuka Từ điển Pāli – Việt dt. tam nhân, ba thiện căn, hoặc tái sanh với tất cả thiện tam nhân (tihetuka paṭisandhi): - Alobha (vô tham), - Adosa (vô sân), và - Amoha (vô si), ñāṇasampayutta citta “một tâm câu hữu với trí’. - Tâm tam nhân - …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. tihetukapuggala Từ điển Pāli – Việt dt. hạng người tam nhân, người có trí tuệ bẩm sinh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. tika Từ điển Pāli – Việt dt. bao gồm ba, bộ ba.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. tikamātikā Từ điển Pāli – Việt dt. đầu đề tam, mẫu đề tam trong Paramattha Dhamma (Pháp Chân Đế).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. tipiṭaka Từ điển Pāli – Việt dt. tam tạng: 1. Vinayapiṭaka: tạng luật, 2. Suttapiṭaka: tạng kinh, 3. Abhidhammapiṭaka: tạng thắng pháp (vi diệu pháp), tạng phân tích về Kinh điển Phật giáo; siêu lý học.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. Tipiṭakadhara Từ điển Pāli – Việt dt. bậc gìn giữ Tam Tạng (Tipiṭaka), vị tỳ khưu thuộc lòng và thuần thục trong Tam Tạng kinh điển.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. tiracchānakathā Từ điển Pāli – Việt dt. “súc sanh luận’, nói lời vô ích (niratthakathā), nói chuyện trẻ con, nói chuyện không đưa đến sự chứng ngộ chánh đạo và chánh quả. - Có ba mươi hai (32) kiểu nói chuyện như: 1. Rājakathā: nói chuyện về các vị vua, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. Tissa Từ điển Pāli – Việt dt. Đức Phật Tissa, hồng danh của vị Phật đã trải qua tám tháng tu khổ hạnh và chứng đắc sự giác ngộ dưới cội cây giáng hương.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. titthiya Từ điển Pāli – Việt dt. đạo sĩ ngoại đạo, người ngoại đạo, thầy tà giáo. Vị đi ngược lại với lời dạy của Đức Phật. TH

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. tretāyuga Từ điển Pāli – Việt dt. chu kỳ thứ hai trong bốn kỷ nguyên vĩ đại mà sự hiện hữu của loài người bị phân chia; trong thời kỳ này tỷ lệ người thiện bằng một phần ba kẻ ác trên thế gian. Xem thêm yuga.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. tuṇhibhāva Từ điển Pāli – Việt dt. trạng thái im lặng, tính trầm lặng. - Theo kinh điển Pāḷi, sự im lặng cao quý (ariya tunhibhāva) không có nghĩa là “lời nói cao thượng’, mà có nghĩa là việc hành thiền định (samatha) và thiền minh sát (vipassanā).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. Tusita Từ điển Pāli – Việt dt. cõi trời Tusita (Đẩu-xuất) 'Cõi trời của Chư Thiên Hạnh Phúc', cõi trời thứ tư trong sáu cõi trời chư Thiên cư ngụ và cai quản bởi Thiên chủ Santussita (hiện tại, Bồ-tát vị lai được cho là đang ở cõi trời này).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này