Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
cāga Từ điển Pāli – Việt dt. sự bố thí, làm từ thiện, sự hiến tế.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cāgānussati Từ điển Pāli – Việt dt. “niệm thí’, niệm tưởng về các đặc tính và lợi ích của việc bố thí hoặc dâng cúng mà mỗi người đã làm. Xem thêm anussati.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkabyūha Từ điển Pāli – Việt dt. chiến thuật triển khai quân đội bằng hành động bao vây; chiến thuật bao vây.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkavāḷa Từ điển Pāli – Việt dt. thế giới, vũ trụ, thái dương hệ. - Theo kinh điển Phật giáo, có bốn đại dương, có bốn hòn đảo lớn (lục địa) và đỉnh núi Meru (Tu-di) , là chỗ của loài người, chư thiên và phạm thiên cư trú, tạo thành một thế giới …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkavāḷa Từ điển Pāli – Việt dt. vũ trụ, thế giới, thái dương hệ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkavattī Từ điển Pāli – Việt (cakkavattirāja) - dt. Chuyển Luân Vương, Quốc Vương (thế giới), bậc sở hữu xe báu. - Vị Chuyển Luân Vương chỉ xuất hiện khi Giáo Pháp của Đức Phật biến mất trên thế gian. Trong triều đại của vị Chuyển Luân Vương, thần …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhāyatana Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “nhãn căn’, cơ quan thị giác; phần nhạy cảm của mắt (cakkhupasāda ). Xem thêm āyatana.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhu Từ điển Pāli – Việt dt. con mắt, thị giác, cơ quan thị giác, nhãn quyền. - Có năm loại “mắt’ trong kinh điển Phật giáo: 1. Maṃsacakkhu (pasādacakkhu): 'nhục nhãn', sắc nhãn (mắt người), 2. Dibbacakkhu: 'thiên nhãn', 3. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhudasaka kalāpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] nhóm thập sắc nhãn căn, bao gồm (1) thần kinh nhãn (cakkhupasāda) hay chỗ nhạy cảm nhất của mắt, (8) tám sắc bất ly (avinibhogarupa) và sắc mạng quyền (jivitarupa ).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhudhātu Từ điển Pāli – Việt dt. “nhãn giới’, - [ A ] thần kinh nhãn (cakkhupasāda) để hỗ trợ cho nhãn căn.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhudvāra Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “nhãn môn’ hoặc nơi ghi nhận cảnh sắc bằng nhãn thức. Xem thêm dvāra.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhudvāravīthi Từ điển Pāli – Việt dt. lộ nhãn môn, lộ trình tâm sanh lên từ cảnh sắc khi tiếp xúc với nhãn căn (thần kinh nhãn). Xem thêm cakkhuviññāṇavīthi.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhudvārikacitta Từ điển Pāli – Việt dt. nhãn môn tâm, [A] có 46 loại tâm có liên hệ đến kinh nghiệm hình ảnh khởi sanh qua thần kinh nhãn, đó là: 1. Pañcadvāravajjana (ngũ môn hướng tâm): 1 tâm, ngũ môn hướng tâm sanh lên khi thần kinh nhãn hướng về cảnh …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhundriya Từ điển Pāli – Việt dt. nhãn quyền , nhãn căn.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhundriya Từ điển Pāli – Việt dt. nhãn quyền. - Sắc thần kinh nhãn (cakkhupasāda) kiểm soát chức năng nhìn thấy và do đó được gọi là Nhãn quyền.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhupasāda Từ điển Pāli – Việt dt. vh., sắc nhạy cảm của mắt, “cơ quan nhạy cảm của mắt’, thần kinh nhãn nằm trong bảy lớp màng ở giữa của nhãn cầu (tròng đen).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhuvatthu Từ điển Pāli – Việt dt. “nhãn vật’, nhãn căn. - [A] thần kinh nhãn (cakkhupasāda) tại nhãn căn và các tâm sở của nó khởi sanh. Xem thêm vatthu.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhuviññāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. nhãn thức. - Nhãn thức sanh lên khi cảnh sắc tiếp xúc với nhãn căn.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhuviññāṇacitta Từ điển Pāli – Việt dt. “nhãn thức tâm’, sự kích thích của nhãn thức dựa trên thần kinh nhãn kết hợp với ánh sáng và sự hướng tâm đến đối tượng (cảnh sắc).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhuviññāṇadhātu Từ điển Pāli – Việt dt. “nhãn thức giới ’, đặc tính nhận biết của nhãn căn đối với sự kích thích của thị giác.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cakkhuviññāṇavīthi Từ điển Pāli – Việt dt. lộ nhãn thức. Xem thêm cakkhudvāravīthi.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cammakhaṇḍa Từ điển Pāli – Việt dt. tấm thảm làm bằng da động vật.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Campāmagara Từ điển Pāli – Việt dt. kinh thành Campā (Bhugalpore của India).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
carimabhava Từ điển Pāli – Việt dt. “kiếp chót’, kiếp sống cuối cùng của một vị Phật hoặc bậc A-la-hán; antimabhava, pacchimabhava: kiếp chót.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
carita Từ điển Pāli – Việt dt. “tánh nết’, hạnh kiểm, bản tánh hoặc tính khí của một người. - Trong Vis.M. III liệt kê có sáu hạng người sau: 1. Rāgacarita: tánh tham, 2. Dosacarita: tánh sân, 3. Mohacarita: tánh si, 4. Saddhācarita: tánh …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cāritta Từ điển Pāli – Việt dt. hành vi cá nhân, hạnh kiểm, thái độ hành động.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cārittasīla Từ điển Pāli – Việt dt. hạnh giới , điều luật. - Nhiều bổn phận tốt lành có nghĩa là các phận sự dĩ nhiên phải được chu toàn. Trong đạo đức Phật giáo, có nhiều bổn phận tốt lành đối với người khác cần được gìn giữ như: cung kính, chào đón, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cariya Từ điển Pāli – Việt dt. thực hành, nỗ lực, tinh tấn. - Gồm có ba loại sau: 1. Lokatthacariya : nỗ lực cho lợi ích thế gian, 2. Ñatatthacariya: nỗ lực cho gia đình, quyến thuộc, quê hương, v.v…, 3. Buddhatthacariya: nỗ lực hướng về sự …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
cattālīsakammaṭṭhāna Từ điển Pāli – Việt dt. bốn mươi đề mục thiền, bao gồm là: a) 10 đề mục phổ quát (kasina): 1. Paṭhavīkasiṇa: đề mục đất, 2. Āpokasiṇa: đề mục nước, 3. Tejokasiṇa: đề mục lửa, C 4. Vāyokasiṇa: đề mục gió, 5. Nīlakasiṇa: đề mục màu …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
catucakkasampatti Từ điển Pāli – Việt dt. bốn pháp thành tựu: 1. Patirūpadesavāsa: ở trú xứ thích hợp, 2. Pubbe ca katapuññatā: công đức trước đã làm, 3. Attasammāpaṇidhi: giữ mình theo lẽ chánh, 4. Paṇḍitānañca sevanā: thân cận bậc trí hiền.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này