Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. cakkhudvārikacitta Từ điển Pāli – Việt dt. nhãn môn tâm, [A] có 46 loại tâm có liên hệ đến kinh nghiệm hình ảnh khởi sanh qua thần kinh nhãn, đó là: 1. Pañcadvāravajjana (ngũ môn hướng tâm): 1 tâm, ngũ môn hướng tâm sanh lên khi thần kinh nhãn hướng về cảnh …

    dt. nhãn môn tâm, [A] có 46 loại tâm có liên hệ đến kinh nghiệm hình ảnh khởi sanh qua thần kinh nhãn, đó là:

    1. Pañcadvāravajjana (ngũ môn hướng tâm): 1 tâm, ngũ môn hướng tâm sanh lên khi thần kinh nhãn hướng về cảnh trần (cảnh sắc),

    2. Cakkhuviññāṇacitta (nhãn thức tâm), 2 giai đoạn của tâm về việc ghi nhận về sự có mặt của đối tượng (cảnh sắc) khi tiếp xúc với thần kinh nhãn (nhãn căn),

    3. Sampaṭicchana: (tiếp thọ tâm), 2 giai đoạn của tâm mà thần kinh nhãn tiếp nhận đối tượng bên ngoài (cảnh sắc),

    4. Santīraṇa: (suy đạt tâm), 3 giai đoạn của tâm mà tính C chất của đối tượng (cảnh sắc) khi đã tiếp nhận thì sẽ được kiểm tra,

    5. Voṭṭhapana: (quyết định tâm) 1 giai đoạn của tâm mà bản chất của đối tượng (cảnh sắc) sẽ được quyết định,

    6. Kāmajavana: (tốc hành tâm dục giới ), 29 giai đoạn của tâm mà đối tượng (cảnh sắc) được xem xét kỹ lưỡng bên trong (thích hay không thích, thiện hay ác), và

    7. Tadālambaṇa: (đăng ký tâm ), 8 giai đoạn của tâm mà nhãn căn ghi nhận về cảnh sắc sẽ được ăn sâu vào trong tâm thức.

    English

    n. eye-door consciousness, [A] 46 kinds of consciousness related to visionary experience occurring through the sensory receptors of sight, namely:

    1. pañcadvāravajjana (five sense-door adverting): the five-door adverting consciousness in which the ocular sensory receptor turns toward the object,

    2. two (2) kinds of cakkhuviññāṇacitta (consciousness of eye knowing), phase of mind in which cognizance of the presence of the object by the consciousness results from contact with the sensory surface,

    3. two (2) kinds of sampaṭicchana (acceptance), phase of mind in which the sensory receptors admit the external stimulus,

    4. three (3) kinds of santīraṇa (investigation), or investigating consciousness, phase of mind in which the nature of stimulus so received is explored;

    5. voṭṭhapana (determination) phase in which its nature is decided upon,

    6. twenty nine (29) kinds of kāmajavana [impulsion of the (eye) sense-desire apperceiving], or apperceptive consciousness, phase of mind in which the object comes under introspection, and

    7. eight (8) kinds of tadālambaṇa (retentiveness), or retentive consciousness, phase of mind in which the visionary experience is ingested in the consciousness.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này