Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. Padumuttara Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của Đức Phật, vị đã hành khổ hạnh trong 7 ngày để chứng đắc sự giác ngộ dưới cội cây Bồ Đề và trụ thế được một trăm ngàn năm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. pahāna Từ điển Pāli – Việt dt. “sự vượt qua’, sự đoạn trừ, sự dứt bỏ, sự từ bỏ, sự tránh xa, sự chối từ tâm tham uế/dục uế. - Năm loại “đoạn trừ’ được liệt kê như sau: 1. Tadaṅga-pahāna: đoạn trừ nhờ đối trị, đoạn trừ nhất thời, 2. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. pahātabba Từ điển Pāli – Việt dt. “nên từ bỏ’, bất thiện thì nên từ bỏ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. pahāyaka Từ điển Pāli – Việt dt. “sự từ bỏ’, bản chất thiện xua tan bất thiện.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. pakāsaniyakamma Từ điển Pāli – Việt dt. hiển thị yết ma (hành tuyên bố), tuyên ngôn của chư Tăng khai trừ người phạm tội khỏi Tăng chúng, (Giống như Tỳ khưu Devadatta bị phạm tội và đã bị trục xuất).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. pakatatta Từ điển Pāli – Việt tt. hạnh kiểm tốt, dt. [V] vị tỳ khưu không phạm bất kỳ điều học nào, vẫn trong sạch; vị tỳ khưu giới hạnh toàn hảo.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. pakati Từ điển Pāli – Việt dt. nguồn gốc; adj. căn nguyên; bẩm sinh; tự nhiên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. pakatigāma Từ điển Pāli – Việt dt. “lý trưởng’, phạm vi của ngôi làng thuộc quản lý của thôn trưởng ở đó. Xem thêm gāmakhetta (ranh giới làng).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. pakatipurisa Từ điển Pāli – Việt dt. [V] người đàn ông có chiều cao bình thường [sáu khuỷu tay của Đức Phật, tương đương với 4 mét của một người đàn ông có chiều cao trung bình (majjhimapurisa) hoặc 6 mét của người nam bình thường].

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. pakatisabhāva Từ điển Pāli – Việt dt. bản chất bẩm sinh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. pakatisāvaka Từ điển Pāli – Việt dt. một đệ tử bình thường (của Đức Phật), bậc Thinh Văn bình thường. - So sánh với aggasāvaka (thượng túc đệ tử, thượng thủ thanh văn); mahāsāvaka (đại đệ tử).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. pakiṇṇaka Từ điển Pāli – Việt dt. 1. linh tinh, rời rạc, 2. các tâm sở dễ dàng câu hữu với tâm thiện hoặc ác. - Có 6 loại tâm sở Biệt cảnh - pakiṇṇaka cetasika: 1. Vitakka: tầm, hướng tâm vào đề mục (kasina) để nắm bắt trước tiên, 2. Vicāra: tứ, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. pakkha Từ điển Pāli – Việt dt. 1. người què, bên hông. 2. nửa tháng (âm lịch), hai tuần, 3. một bên, phe phái, bè cánh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. pakkhabhatta Từ điển Pāli – Việt dt. “vật thực ngày rằm’, vật thực cúng dường vào ngày trăng tròn hoặc ngày trăng khuyết.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. Pāḷi Từ điển Pāli – Việt dt. 1. những lời dạy của Đức Phật, 2. ngôn ngữ Māgadha mà những lời dạy của Đức Phật được P ghi chép lại.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. pamāda Từ điển Pāli – Việt dt. dễ duôi, phóng dật, biếng nhác, bất cẩn, vô tâm. - Phóng dật là con đường chết (pamādo maccuno padam), tức là nguyên nhân của vòng tái sanh vô tận.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. pamāda Từ điển Pāli – Việt dt. phóng dật, sơ suất, bất cẩn, đãng trí. Xem thêm appamāda (tinh cần).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. paṃsukūla Từ điển Pāli – Việt dt. một đống bụi, (y) tấm vải bụi bẩn được lượm từ đống rác (paṃsukūlacīvara, phấn tảo y).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. paṃsukūla-dhutaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. hạnh đầu đà mặc y phấn tảo, thực hành khổ hạnh về mặc y vá lại từ nhiều mảnh được lượm từ bãi rác (hoặc từ nghĩa địa). - Việc này được thành tựu bằng lời phát nguyện sau: “Gahapatidānacīvaram patikkhipāmi, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. paṃsupathavī Từ điển Pāli – Việt dt. đất sét.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. pāṇātipāta Từ điển Pāli – Việt dt. “sát sanh’, việc đoạt lấy mạng sống của một chúng sanh, việc hủy hoại sự sống, việc giết hại (là một trong ba ác nghiệp về thân là sát sanh, trộm cắp, tà dâm). - Sự sát sanh được xem là hoàn thành khi đầy đủ năm (5) …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. pañcābhiññā Từ điển Pāli – Việt dt. “ngũ thông’, năm thần thông, năm loại thắng trí. 1. Dibbacakkhu abhiññā: thiên nhãn thông, 2. Dibbasota abhiññā: thiên nhĩ thông, 3. Paracitta-vijānana abhiññā: tha tâm thông, 4. Pubbenivāsānussati abhiññā: túc mạng …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. pañcakalyāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. năm vẻ đẹp, năm vẻ đẹp của người nữ. - Bao gồm năm khía cạnh sau: 1. Chavikalyāṇa: da đẹp, 2. Maṃsakalyāṇa: dáng đẹp, 3. Kesakalyāṇa: tóc đẹp, 4. Aṭṭhikalyāṇa/dantakalyāṇa: khung xương đẹp, hoặc răng đẹp, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. pañcakhandhā/pañcakkhandhā Từ điển Pāli – Việt dt. “ngũ uẩn’ tạo nên chúng sanh: 1. Rūpakkhandhā: sắc uẩn, 2. Vedanakkhadhā: thọ uẩn, 3. Saññakkhandhā: tưởng uẩn, 4. Saṅkhārakkhandhā: hành uẩn, và 5. Viññaṇakkhandhā: thức uẩn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. pañcaloha Từ điển Pāli – Việt dt. hợp kim của năm kim loại, cụ thể là vàng, bạc, đồng, sắt và chì.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. pañcānantariya-kamma Từ điển Pāli – Việt dt. “ngũ nghịch đại tội’, cho quả ngay lập tức. Xem thêm anantariya-kamma.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. pañcapatiṭṭhita Từ điển Pāli – Việt dt. “ngũ thể đầu địa’ (năm vóc cung kính), đảnh lễ năm vóc (đầu, hai tay và hai chân). - Năm tư thế biểu hiện sự khiêm nhường nhất để tỏ lộ sự cung kính là: 1. giữ hai đầu gối đều chạm xuống đất, 2. giữ hai lòng bàn …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. Pañcasīkha Từ điển Pāli – Việt dt. tên của vị trời ở cõi Tāvatiṃsa (Đẩu Suất), vị búi tóc thành năm lọn. Xem thêm Beluva.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. pañcasīla Từ điển Pāli – Việt dt. “ngũ giới’, bao gồm là: 1. Pāṇātipātā veramaṇī: tránh xa sự sát sanh, 2. Adinnādānā veramaṇī: tránh xa sự trộm cắp, 3. Kāmesumicchācārā veramaṇī: tránh xa sự tà dâm, 4. Musāvādā veramaṇī: tránh xa sự nói dối, 5. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. pañcātapa Từ điển Pāli – Việt dt. việc thực hành lấy sức nóng từ năm nguồn (một ngọn lửa ở mỗi điểm chính và sức nóng của mặt trời).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này