Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. ubhatobyañjanaka Từ điển Pāli – Việt dt. người lưỡng tính; người có cả hai giới tính.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. uccāsayana Từ điển Pāli – Việt dt. giường cao (chỗ nằm ngồi cao). - Những chiếc giường hay chỗ ngồi có chân cao hơn 68.58 centimet thì được cho là giường cao. - mañca: giường, uccāsayana: giường cao; mañcaka: giường nhỏ; onaddhamañca: giường nệm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. ucchedadiṭṭhi Từ điển Pāli – Việt dt. 'đoạn kiến', tà kiến cố định, tà kiến rằng không có tái sanh sau khi chết. - Đoạn kiến là tà kiến tin vào sự có mặt của một bản ngã hoặc tính cách đều có chung tiến trình thân và tâm đó, và vì vậy, sau khi chết, đều …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. udāna Từ điển Pāli – Việt dt. 1. sự phát biểu có cảm xúc, lời cảm hứng, cảm hứng ngữ. 2. Phật tự thuyết, thuộc một phần trong tiểu bộ kinh của Tam Tạng (Tipiṭaka).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. udaya Từ điển Pāli – Việt dt. ngọn núi từ phía mặt trời mọc. mọc lên, lớn lên, tăng lên, lợi nhuận, tiền lời (do tiền bạc)

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. udayabbaya-ñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. 'Sanh Diệt Tuệ', trí tuệ thấy sanh diệt của thân và tâm. Xem thêm vipassanā-ñāṇa: tuệ minh sát.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. uddesa Từ điển Pāli – Việt dt. tóm lược.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. uggaha-nimitta Từ điển Pāli – Việt dt. thủ trì tướng (hay thô tướng). Xem thêm nimitta: đề mục, tướng, ...

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. uju Từ điển Pāli – Việt tt. ngay thẳng, hướng thẳng đứng, chánh trực.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. ummattaka Từ điển Pāli – Việt dt. người mất trí, người vô hồn, người điên loạn. - Có 8 loại điên cuồng được mô tả như sau: 1. Kāmumattaka: điên cuồng do ham muốn, 2. Kodhummattaka: điên cuồng do sân hận, 3. Diṭṭhummattaka: điên cuồng do tà …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. uṇha Từ điển Pāli – Việt dt. sức nóng, tt. nóng. Xem thêm thīta: lạnh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. uṇhāgu Từ điển Pāli – Việt dt. mặt trời.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. uṇṇaloma Từ điển Pāli – Việt dt. bạch hào, lông xoắn giữa hai chân mày của Đức Phật Gotama.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. upacāra Từ điển Pāli – Việt dt. cận hành, láng giềng, việc chuẩn bị. (A) tâm cận hành, tâm cận định. - Đây là thuật ngữ tâm chỉ cận hành xảy ra cận kề sự chứng đạt của Thánh đạo tâm. Cũng như gần kề của một ngôi nhà hoặc ngôi trường hay một ngôi …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. upacārabhavanā Từ điển Pāli – Việt dt. tu tiến cận hành, trạng thái cận định chứng đạt được sau khi có xuất hiện quang tướng (paṭibhāganimitta) trong tâm của hành giả và các loại triền cái được đoạn trừ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. upacārajhāna Từ điển Pāli – Việt dt. [A] cận định, mức độ chứng đắc thiền định nhờ sự đoạn trừ các loại triền cái khác nhau như dục triền cái (kāmacchanda- nivarana), sân triền cái (byāpāda-nivarana) v.v… và hành giả được xem đã sắp đạt trạng thái nhập …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. upacārasamādhi Từ điển Pāli – Việt dt. cận định, là mức định tâm trước khi nhập vào định (jhāna). Cận định vẫn thuộc dục giới (kāmāvacara). Xem thêm upacārabhāvanā, appanābhāvanā.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. upacchedaka-kamma Từ điển Pāli – Việt dt. đoạn nghiệp, nghiệp bị gián đoạn (bởi do nghiệp báo khiến cho họ phải chết một cách phi thời). Xem thêm maraṇupatti.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. upādāna Từ điển Pāli – Việt dt. chấp thủ, sự chấp giữ, sự dính mắc, nhiên liệu. - Có 4 loại chấp thủ, cattāro upādānā, là: 1. Kāmupādāna: dục thủ, 2. Diṭṭhupādāna: kiến thủ, 3. Sīlabbatupādāna: giới cấm thủ, 4. Attavādupādāna: ngã luận thủ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. upādānakkhandha Từ điển Pāli – Việt dt. (ngũ) uẩn thủ, chấp thủ vào 5 uẩn’. - Ngũ uẩn được tạo ra bởi danh và sắc, hình thành việc chấp thủ (ngũ) uẩn upādānakkhandha, đưa đến khổ đế (dukkhasacca).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. upādāpaññatti Từ điển Pāli – Việt dt. nương theo định danh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. upādārūpa Từ điển Pāli – Việt dt. sắc y sinh, sắc y đại sinh. - Sắc lệ thuộc vào bốn đại chủng (Mahābhuta). - Có 24 sắc y sinh, chúng sanh lên phụ thuộc vào tứ đại. Xem thêm [Bổ Sung 1] Xem thêm sukhumarupa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. upaddava Từ điển Pāli – Việt dt. sự bất hạnh; sự nguy khốn, điều hiểm nguy, sự nguy hiểm đột ngột, sự nguy hiểm bất ngờ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. upaghatakakamma Từ điển Pāli – Việt dt. [A] đoạn nghiệp, tức vai trò chấm dứt quả của thiện nghiệp cũng như quả của ác nghiệp. Xem thêm janakakamma, sinh nghiệp; upatthambhakakamma, trì nghiệp; upapilakakamma, chướng nghiệp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. Upagutta Từ điển Pāli – Việt dt. tên của vị Thánh tăng (A-la-hán) nổi tiếng bởi các thần thông của ngài dưới thời vua Asoka.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. upajjhāya Từ điển Pāli – Việt dt. thầy tế độ, thầy tinh thần. - Người thầy, một người thầy là người dạy dỗ và sửa lỗi cho học trò mình trong những vấn đề lớn nhỏ. - Vị tỳ khưu dạy dỗ cho một vị sa di hay truyền thọ giới tỳ khưu thì được gọi là thầy …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. upakāra Từ điển Pāli – Việt dt. 1. việc thiện, lòng biết ơn, 2. việc lợi ích, sự giúp đỡ, sự hộ độ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. upakkilesa Từ điển Pāli – Việt dt. sự bất tịnh, phiền não, bất cứ cái gì làm hư hỏng, làm trở ngại. Các phiền não làm ô uế tâm thiền sinh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. upamā Từ điển Pāli – Việt dt. giống như, thí dụ như, sự so sánh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. upamājotaka Từ điển Pāli – Việt dt. ví dụ, minh họa ý nghĩa, thuật ngữ dùng cho trạng từ trong so sánh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này