Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. vimokkha Từ điển Pāli – Việt dt. “Sự giải thoát’ (sự thoát ly), sự giải thoát (khỏi luân hồi tái sanh vô thỉ). - Có ba sự giải thoát là: 1. Animittavimokkha: vô tướng giải thoát, 2. Appaṇihitavimokkha: vô nguyện giải thoát, 3. Suññatāvimokkha: …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. vimutti Từ điển Pāli – Việt dt. sự giải phóng, sự thoát ly, sự tự do. - Có năm loại giải thoát là: 1. Tadaṅga-vimutti: “nhất thời giải thoát’, sự giải thoát tạm thời khỏi các phiền não do sự khởi sanh tâm thiện dục giới (kamāvacara kusala citta), …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. vimuttidhātu Từ điển Pāli – Việt dt. quả vô nhiễm, sự thánh thiện; A-la-hán quả, Arahattaphala; Niết Bàn, Nibbāna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. vimuttirasa Từ điển Pāli – Việt dt. hương vị giải thoát, vị tự do, cốt lõi giải thoát, bản thể Niết Bàn, Nibbāna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. vimuttiyuga Từ điển Pāli – Việt dt. “giai đoạn giải thoát’, giai đoạn thực hành thiền minh sát và do đó chứng đạt sự giải thoát khỏi vòng luân hồi sanh tử vô thỉ. - Vimuttiyuga: thời/giai đoạn giải thoát, Samādhiyuga: thời/giai đoạn định tâm, Sīlayuga: …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. vinābhāva Từ điển Pāli – Việt dt. “sự chia lìa’, sự chia lìa với những người thân do cái chết.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. vinaya Từ điển Pāli – Việt dt. giới luật, giới bổn xuất gia, sự di dời.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. vinayadhara Từ điển Pāli – Việt dt. “bậc nắm giữ giới Luật’, “thông thuộc giới Luật’, vị tỳ khưu ghi nhớ toàn bộ Tạng Luật (Vinaya piṭaka).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. vinipāta Từ điển Pāli – Việt dt. “cõi khổ’, tái sanh xuống địa ngục, là tên gọi khác về bốn cõi khổ (apāya, duggati) Địa ngục (niraya) Súc sanh (tiracchāna) Ngạ quỷ (peta), và A-tu-la (asura). - Vị thánh Nhập Lưu (sotāpanna) không còn tái sanh trong …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. vinipātika asura Từ điển Pāli – Việt dt. “A-tu-la cõi khổ’, “’A-tu-la đọa lạc’. Họ được gọi là chư Thiên Vinipātika. - Đối với các vị A-tu-la Vinipātika, họ có thân hình nhỏ hơn và oai lực kém thua chư thiên ở cõi trời Tam Thập Tam. Họ cư ngụ trong cõi …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. viññāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. thức , sự nhận biết về cảm thọ hay suy tư; thức tâm (khác với việc hoạt động trí tuệ). - Bao gồm: 1. Cakkhuviññāṇa: nhãn thức, 2. Sotaviññāṇa: nhĩ thức, 3. Ghāṇaviññāṇa: tỷ thức, 4. Jivhāviññāṇa: thiệt thức, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. viññāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. thức .

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. viññāṇakkhandha Từ điển Pāli – Việt dt. thức uẩn. - Tất cả các loại thức nhận biết các cảnh trần tạo thành thức uẩn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. viññāṇañcāyatanabhūmi Từ điển Pāli – Việt dt. “cõi Thức vô biên xứ’, cõi thứ hai trong bốn cõi Phạm Thiên không có sắc nơi chỉ có thức tồn tại. - Có bốn cõi Vô Sắc, arūpabhūmi/arūpavacarabhūmi là: 1. Ākāsānañcāyatanabhumi: cõi không vô biên xứ, 2. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. viññatti Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “biểu tri’, biểu tri bằng cách nói lên hoặc bằng cách sử dụng ngôn ngữ của thân; tạo thành một trong mười sắc không rõ, sắc không thật, anipphannarupa và bao gồm là: 1. Kāyaviññatti: thân biểu tri, và 2. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. vipāka Từ điển Pāli – Việt dt. quả, kết quả. Quả của nghiệp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. vipākañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. khả năng ghi nhận cho dầu hậu quả sẽ có lợi hay ảnh hưởng bất lợi (kamma-vipāka-ñāṇa, tuệ biết quả của nghiệp). Xem thêm ñāṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. vipākapaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “Quả Duyên ’, như gió mát làm dịu lòng một người ngồi dưới gốc cây, cũng vậy các quả tâm liên hệ các tâm và các sắc pháp câu hữu bởi liên hệ quả duyên, vì đặc tánh thuần tịnh của chúng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. vipākavaṭṭa Từ điển Pāli – Việt dt. “quả luân’. 1. đau khổ trong hiện tại là quả nghiệp của việc làm khổ những người khác trong quá khứ, 2. tái sanh trong vài cõi hiện hữu được quyết định bởi tất cả các nghiệp thiện và nghiệp ác trong quá khứ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. vipañcitaññūpuggala Từ điển Pāli – Việt dt. quảng viễn trí giả, quảng diễn giả, người chứng ngộ khi được diễn giải chi tiết. Xem thêm neyyapuggala, ugghatitaññupuggala, padapuramapuggala.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. vipassanā Từ điển Pāli – Việt dt. “minh sát', thiền minh sát (thiền tuệ), thiền chứng đắc chánh đạo và quả bằng việc nhìn ngắm hiện tượng thân và tâm dưới ánh sáng của tam tướng của nó, đó là vô thường (anicca), khổ (dukkha) và vô ngã (anatta). - …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. vipassanādhura Từ điển Pāli – Việt dt. “phận sự hành Tuệ Quán’, là một trong hai phận sự của vị tỳ khưu. Xem thêm ganthadhura.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. vipassanāñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. “tuệ minh sát ’, khả năng ghi nhận các hiện tượng thân và tâm dưới ánh sáng của tam tướng của chúng (tức là, anicca, dukkha, anatta). - Được liệt kê có mười (10) phần tuệ sau: 1. Sammasanañāṇa: “Tịnh mãn tuệ’, thấy …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. Vipassī Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của Đức Phật, vị đã thực hành khổ hạnh cực kỳ khắc khổ trong tám tháng để chứng ngộ dưới cội cây Bồ Đề và trụ thế được 80.000 năm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. vipatti Từ điển Pāli – Việt dt. điều bất hạnh, sự thất bại, sự buồn rầu, sự lạc lối, sự thiếu hụt, sự thiệt hại, sự diệt vong. - Khi cung kính đảnh lễ đến Đức Phật, những người Phật tử mong ước rằng họ có thể tránh xa những bất hạnh sau đây: 1. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. vippallāsa Từ điển Pāli – Việt dt. sự điên đảo, sự lầm lạc, ảo tưởng. Bao gồm là: 1. Cittavippallāsa: tâm điên đảo , 2. Saññavippallāsa: tưởng điên đảo , và 3. Diṭṭhivippallāsa: tà kiến điên đảo .

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. vippaṭisāra Từ điển Pāli – Việt dt. hối hận, ăn năn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. vippatti Từ điển Pāli – Việt dt. sự thoái hóa; sự tan rã, sự khiếm khuyết, thất bại, bất lợi (nghịch duyên): - Có bốn loại thất bại/khiếm khuyết là: 1. Gativippatti: “sanh thú thất bại’, “bất lợi do nơi sanh’, đó là tái sanh trong cảnh khổ …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. vippayoga Từ điển Pāli – Việt dt. sự rời bỏ, sự xa lìa, biệt ly (người mình thương yêu).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. vippayutta Từ điển Pāli – Việt dt. không gần gũi.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này