Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
āhāra Từ điển Pāli – Việt dt. dinh dưỡng, vật thực. Một định nghĩa khác của ngài Dhammapāla về bốn vật thực như asita, ăn; pita, uống; khāyita, nhai; sāyita, nếm. - Có bốn loại dưỡng chất thuộc về vật chất và tinh thần sau: 1. Kabalinkārāhāra: …
dt. dinh dưỡng, vật thực. Một định nghĩa khác của ngài Dhammapāla về bốn vật thực như asita, ăn; pita, uống; khāyita, nhai; sāyita, nếm.
- Có bốn loại dưỡng chất thuộc về vật chất và tinh thần sau:
1. Kabalinkārāhāra: đoàn thực. Những vật thực hữu hình như cơm, bánh, trái, v.v… cung cấp cho thân tám loại dưỡng chất chủ yếu với 8 yếu tố (như paṭhavi- vật cứng, āpo- chất lỏng, tejo- sức nóng, vāyo- chuyển động, vanna- màu sắc, gandha- mùi vị, rasa- vị giác, và ojā- dưỡng chất, [Rupakalāpa: hợp sắc]); hoặc oḷāriko- thô, cứng, hoặc sukhumo - vi tế.
2. Phassāhāra: xúc thực. Sự xúc chạm giữa lục căn với lục trần làm thành món ăn tinh thần, làm cho khởi sanh lên thọ (thọ hỷ, thọ khổ, thọ xả), phassacetasika, xúc tâm sở.
3. Manosañcetanāhāra: tư niệm thực. Với những tác ý thiện và bất thiện (hoặc ác), làm thành vật thực nuôi dưỡng việc tái tục của chúng sanh trong Tam giới.
4. Viññaṇāhāra: thức thực. Vật thực cho thức tái sanh, cấp dưỡng những tâm sở và các sắc pháp (nāma-rupa) đồng khởi sanh cùng một lúc (Vis.M. XI). Nghiệp đưa đến tái sanh, cetanā-cetasika, tư tâm sở.
English
n. nutriment, food. Another definition of Dhammapāla’s refers it to the fourfold tasting as asita, eaten; pita, drunk; khāyita, chewed; sāyita, tasted food.
- There are 4 kinds of nutriment, which are material and mental:
1. Kabalinkārāhāra: material food. Material food feeds the eightfold corporeality having nutrient essence as its 8th factor (i.e., paṭhavi - the solid, āpo - liquid, tejo
- heat, vāyo - motion, vanna - colour, gandha - smell, rasa taste - and ojā - nutrient essence, [Rupa-kalāpa, corporeal group]); either oḷāriko - gross, solid, or sukhumo - subtle.
2. Phassāhāra: nutriment of contact. Sensorial and mental impression is a condition for the 3 kinds of feeling (agreeable, disagreeable and indifferent); with sense object such as sight, sound, etc., phassacetasika, mental concomitant of contact.
3. Manosañcetanāhāra: nutriment of volitional activity. Mental volition (= kamma) feeds rebirth, cetanā-cetasika, mental concomitant of volitions.
4. Viññaṇāhāra: nutriment of consciousness. Consciousness (birth-linking) feeds mind and corporeality (nāma-rupa) at the moment of conception (Vis.M. XI).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này