Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. kāma Từ điển Pāli – Việt dt. sự khoái lạc, tham dục, ham muốn, cảm giác dễ chịu, sự dính mắc, ám chỉ cho: 1. Dục căn , 'dục ái'; 2. Dục trần , năm đối tượng của giác quan (ngũ trần). (1) Dục căn, hoặc dục ái hướng đến ngũ trần, và đồng nghĩa …

    dt. sự khoái lạc, tham dục, ham muốn, cảm giác dễ chịu, sự dính mắc, ám chỉ cho:

    1. Dục căn , 'dục ái';

    2. Dục trần , năm đối tượng của giác quan (ngũ trần).

    (1) Dục căn, hoặc dục ái hướng đến ngũ trần, và đồng nghĩa với:

    1.1 Kāmacchanda: tham dục, một trong 5 triền cái (nīvaraṇa),

    1.2 Kāmarāga: dục tham, một trong 10 kiết sử (saṃyojana),

    1.3 Kāmataṇhā: dục ái, một trong 3 ái (taṇhā ),

    1.4 Kāmavitakka: dục tầm, một trong 3 tà tư duy (micchāsaṅkappa ).

    1.5 Dục ái cũng là một trong các lậu hoặc (āsava) và chấp thủ (upādāna).

    (2). Dục trần trong kinh điển chủ yếu được gọi là kāmaguṇa , dục trói buộc, dục công đức, tố chất của dục. "Có 5 dục trói buộc: các sắc hữu hình, được nhận biết bằng nhãn thức, đó là tham muốn, yêu thương, dễ chịu, đáng yêu, gợi cảm và lôi cuốn; âm thanh ... ngửi ... nếm ... xúc chạm nhận biết bằng thân thức, đó là tham muốn... " (D.33; M.13, 26, 59, 66).

    - Hai loại dục, kāma, như sau:

    1. kilesakāma: phiền não dục (chanda: dục, và rāga: sự dính mắc), loại phiền não này hằng khiến cho chúng sanh vui thích tâm xấu ác hằng thúc giục chúng sanh làm quấy.

    2. vatthukāma: vật dục, tức là sự ưa thích trong sắc, thinh, hương, vị, xúc mà chúng sanh hằng ước ao mãnh liệt dù cho đến giờ nhắm mắt.

    - Tham dục cuối cùng được đoạn tận ở tầng thánh Bất Lai (Anāgāmi).

    English

    n. pleasure; lust, desire, agreeable sensation; attachment, may denote:

    1. subjective sensuality, “sense-desire’;

    2. objective sensuality, the five sense-objects.

    (1) Subjective sensuality, or sense-desire, is directed to all five sense-objects, and is synonymous with:

    1.1 Kāmacchanda: sensuous desire, one of the 5 hindrances (nīvaraṇa),

    1.2 Kāmarāga: sensuous lust, one of the 10 fetters (saṃyojana),

    1.3 Kāmataṇhā: sensuous craving, one of the 3 cravings (taṇhā ),

    1.4 Kāmavitakka: sensuous thought, one of the 3 wrong thoughts (micchāsaṅkappa ).

    1.5 Sense-desire is also one of the cankers (āsava) and clinging (upādāna).

    (2) Objective sensuality is, in the canonical texts, mostly called kāmaguṇa, “cords (or strands) of sensuality’. "There are 5 cords of sensuality: the visible objects, cognizable by eye-consciousness, that are desirable, cherished, pleasant, lovely, sensuous and alluring; the sounds ... smells ... tastes ... bodily impressions cognizable by bodyconsciousness, that are desirable .... " (D.33; M.13, 26, 59, 66).

    - These two kinds of kāma are called,

    1. kilesakāma, i.e., kāma as a mental defilement (chanda: desire and rāga: attachment),

    2. vatthukāma, i.e., kāma as the object-base of sensuality.

    - Sense-desire is finally eliminated at the stage of the Non-Returner (Anāgāmi).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này