Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
Sammāsambuddha Từ điển Pāli – Việt dt. Đức Chánh Biến Tri, bậc Chánh Đẳng Giác (Đức Phật). - Tám điều kiện đối với một bậc Chánh Đẳng Giác (theo Tiểu Bộ, Khuddaka Nikāya, Buddhavamsa): 1. Manussatta: kiếp người. Tâm nguyện trở thành một bậc Chánh Đẳng …
dt. Đức Chánh Biến Tri, bậc Chánh Đẳng Giác (Đức Phật).
- Tám điều kiện đối với một bậc Chánh Đẳng Giác (theo Tiểu Bộ, Khuddaka Nikāya, Buddhavamsa):
1. Manussatta: kiếp người. Tâm nguyện trở thành một bậc Chánh Đẳng Giác chỉ có thể thực hiện trong kiếp sống của cõi người,
2. Liṅgasampatti: có giới tính phù hợp (nam nhân). Vị này phải là người nam, không phải người nữ, hay hoạn quan bẩm sinh hay người lưỡng tính,
3. Hetu: duyên lành. Có được các điều kiện trợ duyên để chứng đắc quả vị A-la-hán trong cùng kiếp sống, nếu không vị đó tự mình tinh tấn cho đến cùng,
4. Satthāradassana: được diện kiến bậc Đạo sư. Điều này có nghĩa sự diện kiến với một bậc Chánh Đẳng Giác (Sammāsambuddha), như khi ẩn sĩ Sumedha gặp Đức Phật Dīpaṅkara và phát nguyện mình trước sự hiện diện của Đức Phật,
5. Pabbajjā: bậc xuất gia. Vị này phải rời bỏ đời sống thế tục và trở thành một bậc ẩn sĩ với niềm tin vào giáo lý nghiệp quả, như ẩn sĩ Sumedha phát tâm nguyện,
6. Guṇasampatti: đạt được các đức tánh đặc biệt (chứng đạt pháp cao nhân). Vị đó phải chứng đạt các ân đức đặc biệt hoặc riêng biệt, bắt đầu với các tầng thiền (jhāna), như ẩn sĩ Sumedha đã chứng đắc ngũ thông (abhiññā) và tám thiền chứng (samāpatti) khi ngài phát nguyện trước Đức Phật Dīpaṅkara,
7. Adhikāra: cống hiến hết mình (làm một công hạnh đặc biệt). Ngay khi phát nguyện trở thành bậc Chánh Đẳng Giác (Sammāsambuddha), vị đó phải sẵn sàng bố thí tất cả, thậm chí là cả mạng sống của mình,
8. Chandatā: ước nguyện dõng mãnh (Phát nguyện thành lời). Có một ước nguyện dõng mãnh để trở thành bậc Chánh Đẳng Giác cho dù gặp phải muôn vàn khó khăn và trở ngại lớn lao. Ví dụ, nếu người khác bảo rằng để chứng đạt quả vị Chánh Đẳng Giác (Sammāsambodhi) thì cần phải bước qua cả thế giới chứa đầy than nóng đỏ rực, hoặc đi băng qua cả tam giới có khoảng đất rộng với nhiều giáo và thanh tre sắc nhọn, hoặc lội qua cả thế giới chứa đầy nước, hoặc băng ngang qua cả thế giới chằng chịt với các cây tre gai góc, vị đó sẽ trả lời: 'Tôi có thể làm điều đó'.
English
n. Perfectly Enlightened One, the Lord Buddha.
- Eight conditions for a Sammāsambuddha (according to Khuddaka Nikāya, Buddhavamsa):
1. Manussatta: human existence. The resolve to become a Sammāsambuddha can be made only during a life in which one is a human being,
2. Liṅgasampatti: possession of the right (male) sex. One must be a man, not a woman, or a congenital eunuch, or a hermaphrodite,
3. Hetu: cause. Possessing the supporting conditions for attaining arahantship in that same life, if he were to exert himself towards this end,
4. Satthāradassana: seeing a Teacher. This means an encounter with a Sammāsambuddha, as when Sumedha met the Buddha Dīpaṅkara and declared his resolve in his presence,
5. Pabbajjā: going forth. One must have left the household life and be an ascetic who holds to the doctrine of the efficacy of kamma, like the ascetic Sumedha when he made his resolve,
6. Guṇasampatti: attainment of special qualities. One must have attained special or distinctive qualities, beginning with the jhānas, like Sumedha, who had attained the five mundane higher knowledges (abhiññā) and the eight attainments (samāpatti) when he made his resolve before the Buddha Dīpaṅkara,
7. Adhikāra: extreme dedication, an act of merit. At the time of making one's resolve to become a Sammāsambuddha one must be prepared to sacrifice everything, even one's life,
8. Chandatā: strong desire/will-power. Having a strong desire to become a Sammāsambuddha, no matter how great the difficulties and obstacles one may encounter. For example, if he were told that to attain sammāsambodhi it would be necessary to tread his way across an entire world-system filled with flameless hot coals, or tread his way across an entire world-system whose ground was bespread with spears and sharp-pointed bamboo sticks, or wade across an entire world-system filled with water, or cut his way through an entire world-system choked with thorny bamboo plants, he would reply: “I can do that’.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này