Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
Dhutaṅga Từ điển Pháp số [346] hạnh Đầu-đà (hành khổ hạnh), vị tỳ khưu thực hành hạnh Đầu-đà để diệt trừ lòng tham muốn. - Pháp hành Đầu-đà được chia thành bốn nhóm sau: Nhóm Một: Hạnh Đầu-đà liên quan đến Y phục (civarapaṭisamyuttā): 1. …
[346] hạnh Đầu-đà (hành khổ hạnh), vị tỳ khưu thực hành hạnh Đầu-đà để diệt trừ lòng tham muốn.
- Pháp hành Đầu-đà được chia thành bốn nhóm sau: Nhóm Một: Hạnh Đầu-đà liên quan đến Y phục (civarapaṭisamyuttā):
1. Paṃsukūla-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà mặc phấn tảo y) mặc các y chắp vá được lượm lại từ bụi bẩn (hay vải tẩm liệm người chết).
2. Tecīvarika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà mặc tam y) chỉ sử dụng tam y (y Tăng-già-lê, y vai trái và y nội). M Nhóm Hai: Hạnh Đầu-đà liên quan đến Vật thực (pindapātapaṭisam-yuttā):
3. Piṇḍapāta-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà đi khất thực) chỉ nhận vật thực do đi khất thực mà được.
4. Sapadānacārika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà khất thực theo thứ lớp) đi từ nhà này đến nhà khác, không chừa một nhà nào ở khoảng giữa.
5. Ekāsanika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà ngồi thọ thực một chỗ) chỉ dùng vật thực tại một chỗ ngồi.
6. Pattapiṇḍika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà ăn trong bát) chỉ dùng vật thực trong bình bát của mình.
7. Khalupacchābhattika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà không nhận thêm vật thực) tránh xa việc nhận thêm vật thực lần thứ hai. Nhóm Ba: Hạnh Đầu-đà liên quan đến Trú xứ (senāsanapaṭisamyuttā):
8. Āraññika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà sống trong rừng) cư ngụ trong rừng cách tịnh xá hay ngôi làng ít nhất một ngàn mét.
9. Rukkhamūlika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà ở dưới gốc cây) rời bỏ nơi cư ngụ trong tịnh xá để sống dưới tàn cây.
10. Abbhokāsika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà ở giữa trời) từ chối mái che kể cả cây cối, sống giữa chỗ trống.
11. Susānika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà ở trong nghĩa địa) sống trong bãi tha ma.
12. Yathāsanthatika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà nghỉ chỗ nào cũng được) cư ngụ bất cứ nơi nào mà không có sự cân nhắc về sự thoải mái. I Nhóm Bốn: Hạnh Đầu-đà liên quan đến Tinh cần (viriyapaṭisamyuttā):
13. Nesajjika-dhutaṅga: (Hạnh Đầu-đà luôn tư thế ngồi, hay hạnh Đầu-đà ngủ ngồi) sống với 3 oai nghi đi, đứng, ngồi, và không bao giờ nằm xuống.
Nguồn: Vism.59–83.
[347] Viññāṇa-kicca 14chức năng của thức; phận sự của tâm.
1. Paṭisandhi: chức năng tục sanh (là việc tái tạo đời sống mới, tâm khởi đầu của kiếp sống mới).
2. Bhavaṅga: chức năng hộ kiếp hay hữu phần (là những tâm làm việc tiếp nối duy trì dòng tâm thức trong đời sống).
3. Āvajjana: chức năng khai môn (là phận sự khai mở lộ tâm khách quan để bắt cảnh mới).
4. Dassana: chức năng thấy (là phận sự biết cảnh sắc).
5. Savana: chức năng nghe (là phận sự biết cảnh thinh).
6. Ghāyana: chức năng ngửi (là phận sự biết cảnh khí).
7. Sāyana: chức năng nếm (là phận sự biết cảnh vị).
8. Phusana: chức năng xúc (tâm biết cảnh xúc chạm).
9. Sampaṭicchana: chức năng tiếp thọ (là phận sự nhận giữ cảnh cho lộ tâm ngũ môn).
10. Santīraṇa: chức năng suy đạt (là phận sự thẩm sát đối tượng).
11. Voṭṭhapana: chức năng quyết định (là phận sự quyết định tính chất của đối tượng).
12. Javana: chức năng đổng lực (là phận sự tổng lực thúc đẩy việc xem xét bên trong và cuối cùng).
13. Tadālambana 3: chức năng đăng ký (đồng sở duyên) (là phận sự tiếp nhận đó được ăn sâu vào tâm thức).
14. Cuti: chức năng tử (là tâm làm việc chết hay mạng chung của kiếp sống, hiện khởi sau cùng kiếp sống).
Nguồn: Vism.457; Comp.114.
English
an ascetic practice, austere practices pursued by a monk to shed defiling passions.
- Dhutaṅga practice is classified in four groups: Group One: Dhutaṅga Connected with Robes (civarapaṭisamyuttā):
1. Paṃsukūla-dhutaṅga: [Refuse-Rag-Wearer’s Practice] (austere practice of wearing patched-up robes) wearing robes patched from discarded clothing lying in the dust.
2. Tecīvarika-dhutaṅga: [Triple-Robe Wearer’s Practice] (austere practice of wearing only three robes) using a set of three robes only (Saghati – outer robe, upper robe and lower robe). Group Two: Dhutaṅga Connected with Alms-food (pindapātapaṭisam-yuttā):
3. Piṇḍapāta-dhutaṅga: [Alms-Food-Eater’s Practice] (austere practice of going for alms) subsisting only on food received as offerings.
4. Sapadānacārika-dhutaṅga: [House-to-HouseSeeker’s Practice] (austere practice not omitting any house whilst going for alms) of not omitting any house while going on a round of accepting food offertories.
5. Ekāsanika-dhutaṅga: [One-Sessioner’s Practice] (austere practice of eating at one sitting) taking one's fill in one sitting,
6. Pattapiṇḍika-dhutaṅga: [Bowl-Food-Eater’s Practice] (austere practice of eating only from the almsbowl) eating only what is in one's bowl.
7. Khalupacchābhattika-dhutaṅga: [Later-FoodRefuser’s Practice] (austere practice of refusing all further food) abstaining from taking a second helping of offered food. Group Three: Dhutaṅga Connected with the Dwelling Place (senāsanapaṭisamyuttā):
8. Āraññika-dhutaṅga: [Forest-Dweller’s Practice] (austere practice of living in the forest) taking up residence in a rustic monastery situated at least a thousand yards from the nearest village.
9. Rukkhamūlika-dhutaṅga: [Tree-Root-Dweller’s Practice] (austere practice of living under a tree) leaving the shelter of a monastic dwelling to live under the shade of a tree,
10. Abbhokāsika-dhutaṅga: [Open-Air-Dweller’s Practice] (austere practice of living in the open air) rejecting shelter including trees to live in the open air.
11. Susānika-dhutaṅga: [Cemetery-Dweller’s Practice] (austere practice of living in a cemetery) living in a cemetery.
12. Yathāsanthatika-dhutaṅga: [Any-Bed-User’s Practice] (austere practice of being satisfied with whatever dwelling) living at any place without any consideration for comfort. Group Four: Dhutaṅga Connected with Effort (viriyapaṭisamyuttā):
13. Nesajjika-dhutaṅga: [Sitter’s Practice] (ascetic practice of always sitting, or austere practice of sleeping in the sitting position) living in the three postures of walking, standing and sitting and never lying down.
Source: Vism.59–83.
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này