Skip to content
Next retreat: Long Vipassanā retreat · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
EN
MONASTERYPhước Sơn

Dhamma study

Buddhist dictionary

Look up Pāli terms and numbered lists of the Dhamma. Diacritics are optional – “nibbana”, “metta” or “dao” all work.

  1. Paññatti Từ điển Pháp số [28] chế định, khái niệm, tên gọi, ý tưởng; quy ước, tục đế thuật ngữ, chân lý ước định (sammuti sacca). I 1. Atthapaññatti: “nghĩa chế định’, [paññāpiyapaññatti: I đã biết “công khai chế định’], chế định (paññatti) được …

    [28] chế định, khái niệm, tên gọi, ý tưởng; quy ước, tục đế thuật ngữ, chân lý ước định (sammuti sacca). I

    1. Atthapaññatti: “nghĩa chế định’, [paññāpiyapaññatti: I đã biết “công khai chế định’], chế định (paññatti) được hiển bày hoặc truyền đạt; ý tưởng.

    1.1. Saṇṭhānāpaññatti: “hữu hình chế định’, vì chúng diễn đạt hình tướng của sự vật như đất, núi, v.v...

    1.2. Samūhapaññatti: “hiệp thành chế định’, vì chúng diễn đạt sự tổng hợp một số sự vật như là xe, làng, nhà, v.v...

    1.3. Disāpaññatti: “phương hướng chế định’, vì chúng diễn đạt phương hướng như Đông, Tây, v.v...

    1.4. Kālapaññatti: “thời gian chế định’, vì chúng diễn đạt thời gian như sáng, trưa, v.v...

    1.5. Ākāsapaññatti: “hư không chế định’, vì chúng diễn tả khoảng trống như giếng, hang, v.v...

    1.6. Nimittapaññatti: “tướng biểu chế định’, vì chúng diễn tả những hình tướng do tu thiền định chứng được như các hình ảnh hình dung, hình ảnh khái niệm, v.v…

    1.7. Sattapaññatti: “chúng sanh chế định’, các thuật ngữ như “đàn ông, “đàn bà', “con nít’, “con người’, “con chó’, và những thứ tương tự được đặt tên như vậy từ ngũ uẩn.

    2. Nāmapaññatti: “danh chế định’ [saddapaññatti: ngữ chế định], Paññāpanapaññatti: 'hiển bày chế định', chế định (paññatti) được hiển bày hoặc truyền đạt; thuật ngữ; chỉ định.

    2.1. Vijjamānapaññatti: “danh chơn chế định’ (khái niệm một vật thật có). Sắc, thọ, v.v... có hiện hữu, trong ý nghĩa cùng tột (chân đế).

    2.2. Avijjamānapaññatti: “phi danh chơn chế định’ (khái niệm một vật không thật có). Đất, núi, v.v... là những danh từ áp dụng cho những sự vật thật sự không hiện hữu, trong ý nghĩa cùng tột.

    2.3. Vijjamānena avijjamānapaññatti: “danh chơn phi danh chơn chếđịnh’ (khái niệm một vật không thật có với một vật thật có). 'Người chứng đắc sáu đế) không có người chứng đắc, nhưng có sự chứng đắc sáu pháp siêu thế.

    2.4. Avijjamānena vijjamānapaññatti: “phi danh chơn danh chơn chế định’ (khái niệm một vật thật có với I một vật không thật có). 'Tiếng nói của người phụ I nữ', ở đây, trong ý nghĩa cùng tột (theo chân đế), thì có tiếng nói, nhưng người phụ nữ thì không thật sự có hiện hữu.

    2.5. Vijjamānena vijjamānapaññatti: “danh chơn danh chơn chế định’ (khái niệm một vật thật có với một vật thật có). “Nhãn thức’, ở đây, trong ý nghĩa cùng tột thì có phần nhạy của con mắt và có sự thấy, hay nhãn thức, tùy thuộc nơi phần nhạy của mắt. Cả hai đều có.

    2.6. Avijjamānena avijjamānapaññatti: “phi danh chơn phi danh chơn chế định’ (khái niệm một vật không thật có với một vật không thật có). “Con ông vua’, ở đây, theo chân đế thì không có ông vua mà cũng không có con ông vua.

    Nguồn: Pug.A.171; Comp.198.

    [262] Paññatti

    English

    concept, designation, name, idea; a regulation, termconventional truth (sammuti sacca). thing

    1. Atthapaññatti: “meaning concepts’ [paññāpiyapaññatti: declared ‘made known concepts’], the Paññatti to be made known or conveyed; concept.

    1.1. Saṇṭhānāpaññatti: “formal concepts’, since they correspond to the form of things such as land, mountain, etc.

    1.2. Samūhapaññatti: “collective concepts’, since they correspond to a collection or group of things such as chariot, village, etc.

    1.3. Disāpaññatti: “local concepts’, since they correspond to locality such as East, West, etc.

    1.4. Kālapaññatti: “time concepts’, since they correspond to time such as morning, noon, etc.

    1.5. Ākāsapaññatti: “space concepts’, since they correspond to open space such as well, cave, etc.

    1.6. Nimittapaññatti: “sign concepts’, since they correspond to mental signs gained by mental development such as visualized image, conceptualized image, etc.

    1.7. Sattapaññatti: “beings concepts’, such terms as “man’, “woman’, “child’, “person’, “dog’, and the like are so named because of the five aggregates. voice/sound

    2. Nāmapaññatti: “naming concepts’, [saddapaññatti: “word concept’], Paññāpana-paññatti: 'making know concepts', the Paññatti that makes known or conveys; term; designation.

    2.1. Vijjamānapaññatti: “a real concept’. Matter, feeling, etc., exist in an ultimate sense.

    2.2. Avijjamānapaññatti: “an unreal concept’. Land, mountain, etc., are terms given to things that do not exist in an ultimate sense.

    2.3. Vijjamānena avijjamānapaññatti: “an unreal concept by means of a real concept’. 'Possessor of sixfold supernormal vision', here the former does not exist in an ultimate sense, but the latter does.

    2.4. Avijjamānena vijjamānapaññatti: “a real concept by means of an unreal concept’. 'Woman's voice', here the voice exists in an ultimate sense, but not the woman.

    2.5. Vijjamānena vijjamānapaññatti: “a real concept by means of a real concept’. 'Eye-consciousness', here the sensitive eye exists in an ultimate sense, and so does the consciousness dependent on it.

    2.6. Avijjamānena avijjamānapaññatti: “an unreal concept by means of an unreal concept’. 'King's son', here neither the son nor the king exists in an ultimate sense.

    Source: Pug.A.171; Comp.198.

    [262] Paññatti

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry