Skip to content
Next retreat: Long Vipassanā retreat · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
EN
MONASTERYPhước Sơn

Dhamma study

Buddhist dictionary

Look up Pāli terms and numbered lists of the Dhamma. Diacritics are optional – “nibbana”, “metta” or “dao” all work.

68 entries N…
  1. nāga Từ điển Pāli – Việt dt. 1. rắn chúa, rồng chúa Nāga, 2. bậc cao quý. - Đóng vai trò nổi bật trong Phật giáo, truyện cổ tích, có năng lực kỳ diệu & sức mạnh to lớn. Họ thường được xem như các vị thần, được xếp vào nhóm với các vị chư thiên …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  2. nāma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. ý, tâm (citta); tâm sở (cetasika); và Niết Bàn (Nibbāna), 2. tên, sự chỉ định.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  3. nāmakaraṇamaṅgala Từ điển Pāli – Việt dt. lễ đặt tên, lễ cho tên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  4. nāmakāya Từ điển Pāli – Việt dt. danh thân. - Tổng hợp các khía cạnh về danh như tâm và tâm sở; nhóm các sắc thần kinh. Xem thêm rupakāya (sắc thân).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  5. nāmapaññatti Từ điển Pāli – Việt dt. danh chế định, tên gọi được đặt cho sự vật.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  6. ñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. 1. tuệ, nhận thức, sáng suốt, trí bẩm sinh, 2. Thập lực trí (dasabala-ñāna) của Đức Phật, như là: 2.1. Ṭhānāṭhāna -ñāṇa: xứ phi xứ trí lực, tuệ thiện xảo biết rõ chỗ nào đúng và chỗ nào sai, năng lực trí tuệ phân …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  7. Ñāṇa Từ điển Pháp số [69] tuệ; trí tuệ. 1. Atītaṃsa-ñāṇa: trí tri quá khứ; tuệ biết rõ (nhân duyên) trong quá khứ. 2. Anāgataṃsa-ñāṇa: trí tri vị lai; tuệ biết rõ (nhân duyên) tương lai. 3. Paccuppannaṃsa-ñāṇa: trí tri hiện tại; tuệ biết rõ …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  8. Ñāṇa Từ điển Pháp số [70] tuệ; trí tuệ. 1. Sacca-ñāṇa: sự thật trí (như nó đang là, Chân Đế trí). 2. Kicca-ñāṇa: sở dụng trí (đối với Tứ Thánh Đế). 3. Kata-ñāṇa: sở tác trí (đối với Tứ Thánh Đế). [132] Ariyasaccesu kiccāni 4: Nguồn: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  9. nānābhāva Từ điển Pāli – Việt dt. sự phân ly (tính đa dạng, vân vân). 1. sự phân ly khi cả hai vẫn còn sống, 2. việc tái sanh làm ngạ quỷ, dạ-xoa, vị thiên hộ trì kho báu v.v… Xem thêm vinābhāva, aññathābhāva.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  10. ñāṇacakkhu Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ nhãn. - Trước tiên, chúng được chia thành hai loại: tuệ nhãn (ñānacakkhu) và nhục nhãn (mamsacakkhu ). - Tuệ nhãn (ñānacakkhu) có năm là: 1. Buddhacakkhu: Phật nhãn, trí biết về tính khí và thiên hướng ngủ ngầm …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  11. ñāṇadassana Từ điển Pāli – Việt dt. kiến tuệ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  12. ñāṇadassana-vissuddhi Từ điển Pāli – Việt dt. “Tri kiến thanh tịnh’. - Tri kiến thanh tịnh về chánh đạo được chứng đắc bởi thanh tịnh giới - sīlavissuddhi, thanh tịnh tâm, cittavissuddhi, v.v... trong bảy lộ trình thanh tịnh hoàn hảo. - Nó bao gồm bốn phần: 1. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  13. nānādhātuñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. trí biết bản chất dị biệt (giữa thân và tâm). Xem thêm Dasabalañāṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  14. ñāṇasampajañña Từ điển Pāli – Việt dt. trí tuệ tỉnh giác, trí hiểu biết rõ, có khả năng phân tích tốt.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  15. ñāṇasampayutta Từ điển Pāli – Việt dt. “câu hữu với trí’, hợp trí. Xem thêm ñāṇavippayutta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  16. ñāṇavippayutta Từ điển Pāli – Việt dt. ly trí, không câu hữu với trí. Xem thêm ñāṇasampayutta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  17. Nandamūlaka Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một cái động trên đỉnh Gandhamādana của dãy núi Hy-mã-lạp,

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  18. Nandavana Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một vườn hoa trên cõi trời Tāvatiṃsa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  19. Nārada Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của một Đức Phật, vị đã chứng đắc sự giác ngộ dưới cội cây Bồ Đề sau khi thực hành khổ hạnh (dukkaracariya) trong 7 ngày.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  20. naraka Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh khổ, địa ngục. Xem thêm niraya

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  21. ñātatthacariya Từ điển Pāli – Việt dt. “giúp đỡ quyến thuộc’, phấn đấu vì lợi ích của gia đình, bà con quyến thuộc và quốc gia. Xem thêm cariya. Ñ

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  22. nātha Từ điển Pāli – Việt dt. bậc hộ trì, sự bảo vệ. - Người ta tìm đến sự hộ trì, đặc biệt là Đức Phật. Nơi nương tựa của chúng ta là Phật.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  23. Nāthakaraṇa-dhamma Từ điển Pháp số [329] mười pháp hộ trì. 1. Sīla: trì giới (nghĩa là sống thu thúc trong giới bổn, giữ uy nghi chánh hạnh, nuôi mạng thanh tịnh). 2. Bāhusacca: đa văn (tức là nghe nhiều học rộng, thọ trì những gì đã nghe, khéo suy xét ý …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  24. natthikadiṭṭhi Từ điển Pāli – Việt dt. vô hữu kiến / vô quả tà kiến, tà kiến về không có quả của nghiệp (akiriyadiṭṭhi), quan niệm sai lầm không có các nghiệp thiện cũng không có nghiệp ác đều không cho quả tốt hay xấu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  25. natthipaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. vô hữu duyên, - [A] Cũng như lúc ánh sáng tan biến thì tiếp theo sau là bóng tối, cùng thế ấy khi cái đi trước tan biến thì cái tiếp theo sau xuất hiện. Đó là duyên hệ theo phương cách vô hiện hữu, tức không có mặt. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  26. ñatti Từ điển Pāli – Việt dt. tuyên ngôn, tuyên bố, bố cáo.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  27. Navakabhikkhu-dhamma Từ điển Pháp số [227] pháp dành cho tân tỳ khưu; điều mà vị tỳ-kheo mới tu phải hành theo. 1. Pātimokkha-saṃvara: thu thúc giới bổn Pātimokkha. 2. Indriya-saṃvara: thu thúc lục căn. [bhassa+pariyanta] 3. Bhassapariyanta : hạn chế phiếm …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  28. navamakhaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. kiếp thứ chín mà có Đức Phật xuất hiện (Buddhuppāda-navamakhaṇa); thời kỳ khi một vị Phật ra đời.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  29. Navaṅga-satthusāsana Từ điển Pháp số [307] chín phần Giáo Pháp của bậc Đạo Sư; chín phần giáo lý của Đức Phật. 1. Sutta: khếkinh (các bài kinh dưới dạng văn xuôi). (ứng tụng, truyền tụng) 2. Geyya: phúng tụng (văn xuôi xen lẫn với kệ thơ). 3. Veyyākaraṇa: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  30. navaṅgasīla Từ điển Pāli – Việt dt. chín giới. (Thiền tập trưởng dưỡng tâm từ khi đang gìn giữ tám giới, uposathasila, hình thành giới thứ chín). “Mettāsahagatena cetasā sabbāvantam lokam pharitvā viharāmi” nghĩa là “Con xin hành rải tâm từ đến tất cả …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry