Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
aggapuggala Từ điển Pāli – Việt dt. 'bậc siêu việt'.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aggasāvaka Từ điển Pāli – Việt dt. “Thượng túc Đệ tử ’ (của Đức Phật, như ngài đại Trưởng lão Sāriputta và ngài đại Trưởng lão Moggalāna là hai vị đệ tử chính như tay phải và tay trái của Đức Phật).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
āghāta Từ điển Pāli – Việt dt. lòng oán thù, sự tức giận, sự thù ghét. - āghāta vh. nghĩa là sự tấn công, sự giết hại, hoặc “sự tổn thương’ (ghāta & ghāteti) tức giận, ác cảm, sân hận, ác tâm. Đừng đối xử bất kỳ ai bằng lòng thù hận.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
āghātavatthu Từ điển Pāli – Việt dt. đối tượng thù hận; mầm mống sự hận thù; có chín sự hận thù: 1. Hận thù do nghĩ rằng: “Họ đã từng làm hại ta”, 2. Hận thù do nghĩ rằng: “Họ đang làm hại ta”, 3. Hận thù do nghĩ rằng: “Họ sẽ làm hại ta”, 4. Hận thù do …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
āhāra Từ điển Pāli – Việt dt. dinh dưỡng, vật thực. Một định nghĩa khác của ngài Dhammapāla về bốn vật thực như asita, ăn; pita, uống; khāyita, nhai; sāyita, nếm. - Có bốn loại dưỡng chất thuộc về vật chất và tinh thần sau: 1. Kabalinkārāhāra: …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
āhārapaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. thực duyên. Về 4 loại dinh dưỡng, xem thêm āhāra: dinh dưng.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
āhāre paṭikūlasaññā Từ điển Pāli – Việt dt. 'tưởng nhờm gớm vật thực'; tưởng nhàm chán vật thực, mô tả đầy đủ trong Vis.M. XI, l. Hành giả, khi dùng vật thực, nên quán tưởng về tánh nhờm gớm của nó.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ahetuka Từ điển Pāli – Việt dt. vô căn, vô nhân. [Tâm Vô Nhân (Ahetuka citta) là tâm không có tham, sân, si, vô tham, vô sân và vô si tương ưng]. - Người sanh ra không có nhân tham, sân và si (những người như vậy sanh trong bốn cảnh khổ - duggati …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ahetukadiṭṭhi Từ điển Pāli – Việt dt. vô nhân tà kiến, - Người có vô nhân tà kiến thuộc về ác nghiệp tà kiến chấp thủ cố điṇh thấy sai chấp lầm rằng: “Tất cả mọi chúng sinh tự nhiên hiện hữu trong đời này, không phải là quả của đại thiện nghiệp, ác …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ahirika Từ điển Pāli – Việt tt. không hổ thẹn. (dt.) sự không có hổ thẹn (vô tàm).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ahivātaroga Từ điển Pāli – Việt m. bịnh dịch hạch.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ahosikamma Từ điển Pāli – Việt dt. vô hiệu nghiệp, nghiệp không trả quả.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ājānīya Từ điển Pāli – Việt tt. thuộc dòng dõi tốt, sanh chủng tốt. - dt. người nhanh chóng phân biệt đúng sai và hành động ngay lập tức.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ajaṭākāsa Từ điển Pāli – Việt dt. 'không vô biên', không vướng mắc, không cản trở hoặc trống rỗng. Xem thêm ākāsa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ajiṇṇa Từ điển Pāli – Việt tt. “không tiêu hóa’, (không già).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ājīva Từ điển Pāli – Việt dt. sự nuôi mạng, sinh kế, đời sống, sinh nhai, lối sống. Như trong: - Micchājīva: tà mạng, kiếm sống bằng tà mạng, - Sammā-ājīva hoặc sammājīva: chánh mạng, kiếm sống bằng chánh mạng.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ājīvaṭṭhamakasīla Từ điển Pāli – Việt dt. chánh mạng bát giới, hoặc chánh mạng đệ bát giới. - Chánh mạng bát giới gồm có việc tránh xa: » ba (1-3) thân ác hành (kāyaducarita), » bốn (4-7) khẩu ác hành (vacīducarita), và » một (8) tà mạng (micchā-ājīva).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ajjhāsaya Từ điển Pāli – Việt (adhi + ā si) n. “mong mỏi’, ý định, thiên hướng, ước muốn.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ajjhatikarūpa Từ điển Pāli – Việt dt. nội sắc. [A] năm căn nhận biết của mắt (cakkhu), tai (sota), mũi (ghāna), lưỡi (jivhā), thân (kāya) được gọi là nội sắc - ajjhatikarūpa hoặc pasādarūpa (sắc thần kinh). Xem thêm bāhirarupa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ajjhatta Từ điển Pāli – Việt dt. “cá nhân’; liên hệ đến bản thân, bên trong cá nhân, ẩn sâu bên trong dòng tâm thức. Xem thêm bāhira.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
akālika Từ điển Pāli – Việt tt. “ngay lập tức’, không chậm trễ, xảy ra bất cứ lúc nào; ngay lập tức và bản chất lợi ích vĩnh cửu của nó là một trong sáu đức tính của Pháp (Dhammaguṇa).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Akaniṭṭha Từ điển Pāli – Việt dt. “Đại Phạm Thiên ’, hoặc “Thượng Chúng Thiên’ là các vị trời thứ 5 cao nhất của cõi tịnh cư thiên (suddhāvāsa), chỉ dành cho những bậc Bất Lai (anāgāmi). Những bậc Bất Lai từ những cõi khác được tái sanh ở đây, sau đó …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
akappiyamaṃsa Từ điển Pāli – Việt dt. thịt không được phép, thịt cấm - Mười loại thịt cấm đối với những vị tỳ khưu như sau: 1. Manussamaṃsa: thịt người (dễ làm mất niềm tin), 2. Hatthimaṃsa: thịt voi (biểu tượng của hoàng gia), 3. Sīhamaṃsa: thịt …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
akappiye-kappiya-saññitā Từ điển Pāli – Việt dt. [L] 'tưởng là nên trong điều không nên'. Xem thêm alajjitā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākāsa Từ điển Pāli – Việt dt. hư không, không gian, bầu trời. - Ākāsa: “hư không’, theo chú giải thì có hai loại: 1. Paricchinnākāsa hoặc paricchedākāsa: hữu hạn hư không, 2. Anantākāsa: vô biên hư không (vũ trụ không gian), được đề cập trong chú …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākāsadhātu Từ điển Pāli – Việt dt. không đại, không giới. - Hư không; không bị ràng buộc bởi điều kiện gì: sự mở ra; không gian mở, khoảng trống. - Trong Dhātuvibhangasutta, Uparipannasāpāḷi (M.140), Đức Phật đã chỉ ra sáu loại đại giới sau: 1. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākāsagaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. thiên hà .
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākāsānañcāyatanabhūmi Từ điển Pāli – Việt dt. [A] cõi không vô biên xứ, được xem là tầng thiền thứ nhất ở cõi vô sắc (arupaloka), có tuổi thọ 20.000 kiếp trái đất .
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākāsaṭṭhadeva Từ điển Pāli – Việt dt. chư thiên ở trên hư không.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ākiñcaññāyatanabhūmi Từ điển Pāli – Việt dt. [A] cõi Vô sở hữu xứ, là tầng thứ ba của bốn tầng Phạm Thiên, không có sắc thân với tuổi thọ 60.000 kiếp trái đất .
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này