Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. dakkhiṇāpatha Từ điển Pāli – Việt dt. tuyến đường phía Nam, miền Nam đất nước, quận phía Nam.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. dakkhiṇāsākhā Từ điển Pāli – Việt n. southern branch. 1. southern branch of the Bodhi tree under which Buddha achieved enlightenment, 2. image of the Buddha carved from southern branch (also applied to later images carved in this style).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. dakkhiṇasākhā Từ điển Pāli – Việt dt. nhánh phía Nam. 1. nhánh phía Nam của cây Bồ Đề mà Đức Phật đã giác ngộ, 2. hình ảnh của Đức Phật được khắc chạm từ nhánh phía Nam (cũng được lấy làm mẫu để chắc chạm theo phong cách này về sau).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. dakkhiṇayāna Từ điển Pāli – Việt n. the apparent orbit of the sun in the southern part of the celestial sphere.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. dakkhiṇāyāna Từ điển Pāli – Việt dt. quỹ đạo biểu kiến của mặt trời ở phần phía Nam của thiên hà.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. dakkhiṇodaka Từ điển Pāli – Việt dt. bố thí nước, cúng dường nước. 1. Trong các việc cúng dường, trước khi cúng cái gì đó, trước tiên phải dâng nước thơm hoặc nước trong; đó gọi là cúng dường nước. Đây là một phong tục được làm từ thời xưa. Nước cúng …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. dāna Từ điển Pāli – Việt dt. hành động bố thí; sự dâng cúng. - Việc bố thí có thể được chia thành 5 cặp đối nhau như sau: 1. a) Vaṭṭanissitadāna: (bố thí nương luân hồi) bố thí với mục đích thọ hưởng dục lạc của cõi người hoặc cõi trời, b) …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. dānakathā Từ điển Pāli – Việt dt. thuyết về bố thí, - Có năm “tuần tự thuyết’ hoặc “trình tự hướng dẫn’ (anupubbi-kathā), là những phương pháp mà Đức Phật thuyết Pháp đến các cư sĩ dễ dàng tiếp thu hơn, và cuối cùng Ngài thuyết về Tứ Diệu Đế (cattāri …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. dānapāramī Từ điển Pāli – Việt dt. Bố thí Ba-la-mật. - Tinh tấn thành tựu Bố thí Ba-la-mật, một vị Phật vị lai mong muốn chứng ngộ sẽ bố thí tất cả tài sản của mình, cho đến cả vợ và các con, luôn cả nội tạng và mạng sống.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. dānavatta Từ điển Pāli – Việt dt. phận sự bố thí.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. dānavatthu Từ điển Pāli – Việt dt. vật thí, cúng dường hợp đạo. - Những vật thí sau đây được xem là hợp với lẽ đạo để cúng dường đến chư Tăng, cụ thể là: (A) Theo Tạng Luật (Vinaya), có bốn vật thí sau: 1. Piṇḍapātadāna: bố thí/cúng dường vật thực, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. dānayuga Từ điển Pāli – Việt dt. thời kỳ bố thí, - Trong chú giải của Trưởng lão Tăng kệ (Theragāthā), thì Giáo Pháp Đức Phật (Buddhasāsana) được cho là bao gồm trong năm giai đoạn sau: 1. Vimuttiyuga: thời kỳ giải thoát, D 2. Samādhiyuga: thời …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. daṇḍa Từ điển Pāli – Việt dt. 1. cọng, que, cây, gậy, 2. hình phạt, sự trừng phạt, một phương thức khiếp sợ. 1. Mười hình thức đau khổ ập đến đối với những ai gặp một D trong mười hoạn nạn sau: 1.1. Pharusavedanā: 'đau đớn khốc liệt', bị bệnh …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. dantapoṇa Từ điển Pāli – Việt dt. tăm xỉa răng (từ nhành cây dương chi) (bàn chải răng). 1. que đánh răng được sử dụng để làm sạch răng, 2. [V] điều học liên quan đến que đánh răng được sử dụng để đánh răng (theo đó các vị tỳ khưu không được dùng …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. Dasabala Từ điển Pāli – Việt dt. thập lực, Đức Phật là bậc sở hữu thập lực ở thể chất lẫn tinh thần, thập lực ở thể chất tương đương với sức lực của các voi chúa sáu ngà và thập lực trí (dasabalañāna) hay Như Lai lực trí (Tathāgatabalañāna) được …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. dasabalañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. thập lực trí, mười trí lực (thể chất và tinh thần) của Đức Phật. Xem thêm dasabala.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. dasaka Từ điển Pāli – Việt dt. 1. nhóm mười; nhóm thập sắc. Có tám (8) nhóm, đó là: 1.1. Cakkhudasaka-kalāpa (nhóm thập sắc nhãn căn): sắc thần kinh nhãn (cakkhupasāda) + 8 sắc bất ly (avinibbhogharupa) + sắc mạng căn (jivitarupa), 1.2. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. dasasīla Từ điển Pāli – Việt dt. thập giới, đó là: 1. Pāṇātipātā veramaṇī: tránh xa sự sát sanh, 2. Adinnādānā veramaṇī: tránh xa sự trộm cắp, 3. Abrahmacariyā veramaṇī: tránh xa sự hành dâm, 4. Musāvādā veramaṇī: tránh xa sự nói dối, 5. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. dātabbavatthu Từ điển Pāli – Việt dt. vật nên bố thí hay cúng dường; vật thí, đồ cúng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. dāṭhādhātu Từ điển Pāli – Việt dt. Xá lợi răng, - Trong bốn Xá lợi răng của Đức Phật, Xá lợi răng phía trên bên phải được tôn thờ tại cõi trời Tāvatiṃsa (Ba mươi ba); Xá lợi răng phía dưới bên phải được tôn thờ tại lãnh địa Gandhāra; Xá lợi răng phía …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. dāyāda Từ điển Pāli – Việt dt. thừa tự di sản, gia tài. - Di sản của Đức Phật. - Đức Phật đã để lại hai sự thừa tự di sản là: 1. Āmisadāyāda: thừa tự tài vật, và 2. Dhammadāyāda: thừa tự Pháp Bảo.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. dāyajja Từ điển Pāli – Việt dt. di sản.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. dāyaka Từ điển Pāli – Việt dt. người hộ độ (nam), và dāyikā- nữ hộ độ. - Vh. người giúp đỡ, người bố thí. Chỉ cho người cư sĩ hộ độ của các vị tỳ khưu (bhikkhu) và tỳ khưu ni (bhikkhuni).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. dāyikā Từ điển Pāli – Việt dt. nữ hộ độ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. desabhāsā Từ điển Pāli – Việt dt. phương ngữ, ngôn ngữ địa phương.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. desacārī Từ điển Pāli – Việt dt. sự lưu trú của Đức Phật. - Bao gồm là: 1. Mahāmaṇḍala desacārī: sự du hành trong chín tháng, bắt đầu từ cuối mùa hạ đến đầu mùa hạ năm sau, Đức Phật cùng Tăng chúng thuyết giảng tại nhiều thị trấn, làng mạc, thôn …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. desanā Từ điển Pāli – Việt dt. Giáo Pháp (lời dạy của Đức Phật, hoặc Phật Pháp). - Chúng được liệt kê sau: 1. Ānādesanā : “những lời dạy có thẩm quyền’, những lời dạy về giới luật (Vinayapiṭaka), nó có nghĩa là điều răn có thẩm quyền được chế …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. desanāgāminī Từ điển Pāli – Việt dt. “sám hối’ [V] những tội có thể giải trừ bằng lời phát lộ và sám hối [tội cần được thuyết giảng - desanāgāmini-āpatti, trừ ra tội Pārājika và Sanghādisesa].

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. desanakkama Từ điển Pāli – Việt dt. tuần tự thuyết, chương trình giảng dạy trong các lớp giáo lý.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. desanāñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ giáo hóa (chúng sanh), trí về thuyết giảng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này