Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

  1. anantarikamma Từ điển Pāli – Việt dt. 'nghiệp vô gián', 5 trọng tội cho quả ngay tức thì, - Năm trọng tội đó là: 1. Mātughātaka: giết mẹ, 2. Pitughātaka: giết cha, 3. Arahantaghātaka: giết bậc A-la-hán, 4. Lohituppādaka: làm chảy máu Phật, và …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. ānantariyakamma Từ điển Pāli – Việt dt. vô gián nghiệp. - Trọng tội này nhất định sẽ cho quả ở kiếp sau, Xem thêm pañcānantariyakamma: ngũ vô gián ác nghiệp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. ānāpāna Từ điển Pāli – Việt [āna + apāna]- dt. thở ra và thở vào, hơi thở ra vào. - Thai nhi trong bụng mẹ không có thở, nhưng chỉ khi vừa ra khỏi tử cung của người mẹ thì không khí trong thân của đứa bé lần đầu tiên bị tống ra và chỉ sau đó nó mới …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. ānāpānassati Từ điển Pāli – Việt dt. niệm hơi thở (ra vào), niệm hơi thở ra hơi thở vào là một trong việc thực hành quan trọng nhất để chứng đắc thiền định và tứ thiền (jhāna). - Trong Kinh Niệm Xứ - Satipaṭṭhāna Sutta (M. 10, D. 22) và nơi khác, 4 …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. anatta Từ điển Pāli – Việt dt. 'vô ngã', không có cái ta, không có cái tôi, không có bản ngã,... - Một cái gì đó vượt ngoài tầm kiểm soát của mình. - Sabbe dhammā anattā : tất cả các pháp là vô ngã. - Anattā-lakkhaṇasutta, bài 'Kinh Vô Ngã Tướng' …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. anavajja Từ điển Pāli – Việt tt. 'vô tội', vô hại, không có lỗi.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. Anavatatta Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một trong bảy hồ lớn ở dãy núi Hy-mã-lạp. Xem thêm Anotatta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. aṇḍajapaṭisandhi Từ điển Pāli – Việt dt. noãn sinh (của các loài bò sát, các loài chim và vài loài cá).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. andhakāra Từ điển Pāli – Việt dt. sự tối đen (sự lạc lối, sự hoang mang). - Tối mịt. 1. đêm 30 âm lịch (thứ 14 cuối tháng) của ngày trăng khuyết, 2. đêm khuya, 3. trong rừng sâu, 4. bao trùm bởi mưa lớn hay mây mù. - Đêm đen theo các điều …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. andhaputhujjana Từ điển Pāli – Việt dt. người ngu dốt, người đần độn. Xem thêm kalyāṇa puthujna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. anekajātisaṃsaraṃ Từ điển Pāli – Việt dt. 'xuyên qua nhiều kiếp sống trong luân hồi'.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. aṅgasama Từ điển Pāli – Việt dt. tài sản có giá trị như là chân tay của mình, “trí tuệ’.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. Aṅgulimāla Từ điển Pāli – Việt dt. Một kẻ hung ác đã giết hại 999 người và đeo lên mình 999 ngón tay như một tràng hoa. Hắn chuẩn bị giết mẹ mình để có đủ 1.000 ngón tay thì đã bị Đức Phật can ngăn và cảm hóa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. anicca Từ điển Pāli – Việt dt. vô thường. “Tất cả các hành đều vô thường” (Sabbe sankhārā aniccā). (M. 35, Dhp. 277).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. aniccatārūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] sắc vô thường, chuyển biến và tan rã của các sắc; bản tánh sắc trong quá trình tan rã. Xem thêm lakkhaṇarupa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. animittavimokkha Từ điển Pāli – Việt dt. 'vô tướng giải thoát', sự giải thoát không dấu vết. - Sự giải thoát đã được chứng ngộ nhờ thực hành thiền trên đặc tính vô thường. - Sự giải thoát hay chứng ngộ Đạo Quả và Niết Bàn nhờ thực hành thiền trên đặc tính …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. aniṭṭhārammaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh bất toại ý, cảnh không vừa lòng. Xem thêm itthārammaṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. aniyāma Từ điển Pāli – Việt dt. 'không chắc chắn', không liên tục.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. aniyata Từ điển Pāli – Việt dt. 'bất định'. (1) không chắc chắn, không cố định, nghi ngờ. (2) dt. [V] tội bất định, điều luật bất định. Các điều luật được chia ra 7 phần như sau: Pārājikā Dhammā, Sanghādisesā-pāṭimokkha, Aniyata, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. aññamañña Từ điển Pāli – Việt dt. 1. lẫn nhau, sự tương quan hoặc hỗ tương. 2. [A] aññamañña-paccayo (hỗ tương duyên).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. aññamaññapaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. hỗ tương duyên, sự trợ giúp qua lại đang có. - [A] Cittacetasikā dhammā aññamaññam, mahābhūtā aññamaññam paṭisandhikkhane vatthuvipākā aññamaññanti ca tividho hoti aññamaññapaccayo. Hỗ tương duyên gồm ba phần: tâm và …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. aññāṇata Từ điển Pāli – Việt dt. [V] “si mê’; sự không biết, thiếu trí, mê mờ, phạm những lỗi do không hay biết. - Có sáu nguyên nhân cơ bản dẫn đến hành vi phạm tội: 1. Alijjitā: không biết hổ thẹn, 2. Aññāṇatā: mê mờ, 3. Kukkuccapakatā: việc …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. aññatara Từ điển Pāli – Việt dt. cái nào đó; không có tiếng tăm, người có nguồn gốc mơ hồ, một người nào đó không rõ ràng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. aññathābhāva Từ điển Pāli – Việt dt. một kiếp sống khác. Xem thêm nānābhāva, vinābhāva.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. aññatitthiya Từ điển Pāli – Việt [añña + titthiya]- dt. người theo tín ngưỡng khác (ngoại đạo), thầy ngoại đạo. - Những tín đồ khác bên ngoài Giáo lý của Đức Phật Gotama. - Có nhiều giáo phái khác nhau ngoài Giáo lý của Đức Phật. Họ được gọi là “các …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. anodhisaka pharaṇa mettā Từ điển Pāli – Việt dt. tâm từ vô phân biệt. - Tu tập tâm từ không hướng về một cá nhân cụ thể nào. - Loại tâm từ (mettā) này cần được tu tập để hướng đến tất cả chúng sanh dòng tộc, giới tính, v.v...

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. anodhisamettā Từ điển Pāli – Việt dt. từ vô lượng, tâm từ vô biên vô lượng, tức là hướng về không riêng một ai nhưng bao trùm tất cả và gồm có là: 1. Sabbe sattā: tất cả chúng sanh có tri giác, 2. Sabbe pāṇā: tất cả chúng sanh có hô hấp, 3. Sabbe …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. Anomadassī Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của Đức Phật đã thực hành khổ hạnh (dukkaracariyā) trong 10 tháng, chứng đắc quả vị giác ngộ dưới cội cây Bồ Đề và trụ thế được 100.000 năm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. Anotatta Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một trong 7 hồ nước trên dãy Hy-mã-lạp. - Bảy hồ nước là: 1. Anolatta, 2. Kaṇṇamuṇḍa, 3. Rathakāra, 4. Chaddanta, 5. Kuṇāla, 6. Mandākinī, và 7. Sīhappapāta. Xem thêm Anavatatta.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. antarakappa Từ điển Pāli – Việt dt. trung kiếp. - Trong thang thời gian của Phật giáo, từ 'kappa' nghĩa là 'chu kỳ hoặc kiếp’, được sử dụng để biểu thị các khoảng thời gian nhất định được lặp lại theo thứ tự chu kỳ. - Có bốn chu kỳ được phân biệt …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này