Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

354 mục từ A…
  1. anulomañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt 'trí tuệ thuận dòng', trí tuệ phù hợp. là giống như “trí tuệ hợp với chân lý’, thuộc thiền tuệ thứ 9 (vipassanā-ñāṇa) của pháp hành tri kiến thanh tịnh - paṭipadāñānadassana-visuddhi (Visuddhi VI, 9).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. anumāna Từ điển Pāli – Việt dt. suy luận; giả thuyết; lý thuyết hóa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. anumodanā Từ điển Pāli – Việt dt. (1) sự tri ân, sự tán thán (lành thay); (2) hồi hướng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. anupādisesanibbāna Từ điển Pāli – Việt dt. 'vô dư Niết Bàn', vị A-la-hán đã từ bỏ thân này, thì không còn dư sót. - Có 2 loại Niết Bàn là: 1. Kilesa-parinibbāna: phiền não Niết Bàn , (bậc thánh đã hoàn toàn diệt hết phiền não, nhưng chưa nhập diệt), cũng …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. anupaññatti Từ điển Pāli – Việt dt. [V] 'chế định phụ thêm', điều quy định thêm, đầy đủ bao gồm là: 1. Āpattikara-anupaññatti: chế định thêm học giới āpatti (phạm tội), 2. Anāpattikara-anupaññatti: chế định thêm điều không phải là học giới āpatti, 3. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. anupassanā Từ điển Pāli – Việt dt. 'tùy quán', sự quán tưởng, thường xuyên quán chiếu vào đề mục cố định. - Bảy loại quán tưởng: 1. Aniccānupassanā: tùy quán vô thường, hành giả dứt bỏ ý niệm thường còn. 2. Dukkhānupassanā: tùy quán khổ não, hành …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. Anupubba-vihāra Từ điển Pháp số [306] thứ bậc an trú, sự tu chứng thiền tuần tự. 1-4. Rūpa-jhāna: tứ thiền sắc giới. 5-8. Arūpa-jhāna 4: tứ thiền vô sắc giới. 9. Saññāvedayitanirodha: diệt thọ tưởng (định). [147] Rūpa-jhāna 4; [133] Arūpa-jhāna 4: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  8. Anupubbikathā Từ điển Pháp số [207] tuần tự thuyết; hướng dẫn dần dần; thuyết pháp tuần tự. 1. Dāna-kathā: thuyết về bố thí. 2. Sīla-kathā: thuyết về trì giới. 3. Sagga-kathā: thuyết về cõi trời (các an lạc của cõi trời). 4. Kāmādīnava-kathā: thuyết …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  9. anusandhī Từ điển Pāli – Việt dt. sự kết nối, tóm lại, mối liên quan hợp lý giữa những gì đã nói trước và sau. - Có hai khía cạnh là: 1. Pubbānusandhi: mối quan hệ với những gì đã nói trước, 2. Parānusandhi: mối quan hệ với những gì đến sau.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. anusāsana Từ điển Pāli – Việt dt. sự nhắc nhở, lời khuyên răn, sự dạy bảo.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. anusāsanī Từ điển Pāli – Việt dt. lời khuyên; sự chỉ dẫn, lời khuyên răn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. anusaya Từ điển Pāli – Việt dt. 'ngủ ngầm', tùy miên, khuynh hướng tiềm ẩn, khả năng tiềm ẩn. - Có 7 pháp ngủ ngầm là: 1. Kāmarāgānusaya: dục ái ngủ ngầm, 2. Bhavarāgānusaya: hữu ái ngủ ngầm [tái sanh ở cõi sắc giới (rupaloka) hay cõi vô sắc …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. Anusaya Từ điển Pháp số [274] pháp ngủ ngầm (tùy miên). 1. Kāmarāgānusaya: tham dục ngủ ngầm. 2. Paṭighānusaya: sân hận ngủ ngầm. 3. Diṭṭhānusaya: tà kiến ngủ ngầm. 4. Vicikicchānusaya: hoài nghi ngủ ngầm. 5. Mānānusaya: ngã mạn ngủ ngầm. 6. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  14. anussati Từ điển Pāli – Việt dt. 'tùy niệm', thiền tập, chú niệm, chú niệm liên tục, chánh niệm liên tục. - Gồm có mười loại tùy niệm: Có sáu loại tùy niệm được mô tả trong kinh (An.VI.10, 25; D.33) là: 1. Buddhānussati: niệm Phật (chín ân đức của …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. anussati Từ điển Pāli – Việt dt. tùy niệm, chú tâm vào, sự ghi nhớ, việc quán chiếu. - Đây là mười tùy niệm xứ (anussatiṭṭhānāni): 1. Buddhānussati: niệm Phật , 2. Dhammānussati: niệm Pháp , 3. Saṃghānussati: niệm Tăng , 4. Sīlānussati: niệm …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. Anussati Từ điển Pháp số [316] quán niệm; tùy niệm; liên tục chánh niệm. 1. Buddhānussati: niệm Phật; quán niệm về các ân đức Phật. 2. Dhammānussati: niệm Pháp; quán niệm vềcác ân đức Pháp. 3. Saṅghānussati: niệm Tăng; quán niệm về các ân đức …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  17. anuthera Từ điển Pāli – Việt (anu + thera) dt. 'trung trưởng lão', vị tỳ khưu dưới mười năm tu (tuổi hạ, hạ lạp).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. anuttara Từ điển Pāli – Việt tt. vô thượng, vô song, không có gì cao hơn. 1. Vô Thượng Sĩ (Đức Phật). 2. Bậc thánh (xuất thế). (Gồm có 4 thánh đạo - magga, 4 thánh quả - phala, và Niết Bàn, tất cả gồm có 9).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. Anuttariya Từ điển Pháp số [60] vô thượng; lý tưởng cao nhất; điều xuất sắc; việc tốt nhất; kinh nghiệm vượt trội. 1. Dassanānuttariya: sự thấy rõ vô thượng; tầm nhìn lý tưởng; tầm nhìn vượt trội. 2. Paṭipadānuttariya: sự thực hành vô thượng; …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  20. Anuttariya Từ điển Pháp số [249] điều cao thượng; sự xuất sắc; sự ưu việt. H 1. Dassanānuttariya: nhìn thấy cao thượng. 2. Savanānuttariya: lắng nghe cao thượng. 3. Lābhānuttariya: chứng đắc cao thượng. 4. Sikkhānuttariya: học tập cao thượng. 5. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  21. anuvattaka Từ điển Pāli – Việt dt. tín đồ, thị giả, đệ tử.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. apacāyana Từ điển Pāli – Việt dt. 'cung kính', tôn trọng, tôn kính, hành động tôn trọng (được kể đến trong mười thiện nghiệp ). Xem thêm puññakiriyavatthu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. apadāna Từ điển Pāli – Việt dt. việc thiện trong kiếp trước (Thánh Nhân ký Sự 39-41apadānapāḷi).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. Apaṇṇaka-paṭipadā Từ điển Pháp số [61] sự thực hành chắc chắn (đưa đến giải thoát); con đường bất khả tư nghì, thực hành trực chỉ. 1. Indriya-saṃvara: thu thúc lục căn. 2. Bhojane mattaññutā: tiết độ ăn uống. 3. Jāgariyānuyoga: luôn khi tỉnh thức. Nguồn: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  25. Aparagoyāna Từ điển Pāli – Việt dt. 'Tây Ngưu Hóa Châu', tên của một trong Tứ Đại Châu - mahādipa, Châu lục này ở về phía tây núi Tu-Di (Sineru) . Xem thêm Jampudīpa; Pubbavideha; Uttarakuru.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. Aparājita-pallaṅka Từ điển Pāli – Việt dt. vh. 'bồ đoàn bất bại', bồ đoàn nơi Đức Phật Gotama chứng đạt sự giác ngộ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. aparāpariya-vedaniya-kamma Từ điển Pāli – Việt dt. 'hậu báo nghiệp ', những việc thiện tiếp tục trổ quả cho người đó trong những kiếp tới.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. aparihāniyadhamma Từ điển Pāli – Việt dt. các pháp không suy đồi, các pháp tăng thịnh. - Có bảy pháp tăng thịnh của một quốc gia là: 1. Abhiṇhaṃ sannipātā sannipātabahulā: thường xuyên hội họp và hội họp đông đảo với nhau, 2. Samaggā sannipatanti, samaggā …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. Apassena Từ điển Pháp số [125] cứ pháp; những pháp này vị tỳ khưu y cứ vào. [Upanissaya: y chỉ, nương nhờ; đủ điều kiện]. 1. Bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati: sau khi cân nhắc, vị tỳ khưu thọ dụng một sự (đó là trường hợp tứ sự như y phục, vật …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  30. āpatti Từ điển Pāli – Việt dt. [V] sự phạm tội (trong đạo Phật). - Có bảy loại phạm tội được chia sau: 1. Pārājika-āpatti: tội bất cộng trụ, 2. Saṅghādisesa-āpatti: tội tăng tàn, 3. Thullaccaya-āpatti: trọng tội, 4. Pācittaya-āpatti: tội …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này