Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
upamā Từ điển Pāli – Việt dt. giống như, thí dụ như, sự so sánh.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upamājotaka Từ điển Pāli – Việt dt. ví dụ, minh họa ý nghĩa, thuật ngữ dùng cho trạng từ trong so sánh.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upamāna Từ điển Pāli – Việt dt. sự so sánh, vật được so sánh.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upameyya Từ điển Pāli – Việt dt. thí dụ như, cũng như.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upanidhā-paññatti Từ điển Pāli – Việt dt. vị trí ứng dụng, khái niệm trên một thuộc tính tương đối nhất định, đơn giản chỉ mô tả một cái gì đó bằng cách đặt tên nó như một phần của một khối, như 'dài, digha' ngược lại 'ngắn, rassa' 'nghe' ngược lại 'thấy', …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Upanijjhāna Từ điển Pháp số [13] thiền, sự xem xét tỉ mỉ, sự kiểm nghiệm; sự quán niệm. 1. Ārammaṇūpanijjhāna: thiền thẩm định cảnh. 2. Lakkhaṇūpanijjhāna: thiền thẩm định tướng. Nguồn: AA.II.41; PsA.281; DhsA.167.
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
upanissāya Từ điển Pāli – Việt dt. 1. tiềm năng, cơ sở, nền tảng, điều kiện cần thiết, 2. upanissaya-paccayo, thường cận y duyên.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upanissaya-paccayo Từ điển Pāli – Việt dt. cận y duyên, điều kiện hỗ trợ có 3 loại như sau: 1. Ārammanūpanissaya-paccaya: cảnh cận y duyên, 2. Anantarūpanissaya-paccayo: vô gián cận y duyên, 3. Pakatūpanissaya-paccayo: thường cận y duyên. - Các duyên …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Upaññāta-dhamma Từ điển Pháp số [9] 'pháp cần được liễu tri', cốt lõi của sự thực hành dựa trên Giáo pháp nghĩa là tự mình nỗ lực trong sự tự giác. 1. Asantuṭṭhitā kusalesu dhammesu: không biết đủ trong các thiện pháp. 2. Appaṭivāṇitā padhānasmiṃ: …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
upapātika Từ điển Pāli – Việt dt. hóa sanh, tái sanh mà không có cha mẹ, người này tái sanh độc lập với bất kỳ tổ tiên nào (chúng sanh ở địa ngục, ngạ quỷ, các cõi chư thiên và các cõi Phạm thiên đều thuộc hóa sanh).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upapīḷakakamma Từ điển Pāli – Việt dt. chướng nghiệp. - Liên quan đến chức năng của chúng, người ta phân loại như sau: 1. Janaka-kamma: sanh nghiệp, là nghiệp có khả năng tạo quả thức tái sanh. 2. Upatthambhaka-kamma: trì nghiệp, là nghiệp có khả năng …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
uparājā Từ điển Pāli – Việt dt. phó vương, thái tử. Xem thêm mahā-uparājā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upāsaka Từ điển Pāli – Việt dt. thiện nam, cư sĩ nam, cận sự nam - Một người thiện nam đã quy y nơi Tam Bảo thì được xem là một upāsaka. Tất cả cận sự nam, già hay trẻ đều gọi là upāsaka.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Upāsaka-dhamma Từ điển Pháp số [219] đức tánh cao quý của cư sĩ. 1. Saddhā hoti: người ấy có niềm tin. 2. Sīlavā hoti: người ấy có giới hạnh. 3. Akotūhalamaṅgaliko hoti kammaṃ pacceti no maṅgalaṃ: người ấy không có bói toán, tin vào nghiệp, không có …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
Upāsaka-dhamma Từ điển Pháp số [277] 'pháp của người cư sĩ'; pháp làm cho tăng trưởng của người cư sĩ. (Upāsakasampadā: túc hạnh của người cận sự; hay Upāsakāparihānadhamma: pháp bất thối của người cận sự). 1. Bhikkhudassanaṃ na hāpeti: người cư sĩ …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
upasamānussati Từ điển Pāli – Việt dt. niệm an tịnh, tùy niệm sự vắng lặng của Niết Bàn, là tùy niệm cuối cùng trong 10 tùy niệm (anussati). ‘Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upasampadā Từ điển Pāli – Việt dt. sự tu lên bậc trên, thọ giới tỳ khưu (thọ đại giới). - Truyền thụ tỳ khưu giới đến ai đó (vị này trở thành một vị tỳ khưu đầy đủ). - Tăng chúng gồm 4 vị trở lên làm lễ truyền thọ tỳ khưu trong Chánh điện.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upāsika Từ điển Pāli – Việt dt. tín nữ, cư sĩ nữ, cận sự nữ. - Một người tín nữ đã quy y nơi Tam Bảo thì được xem là một upāsikā. Tất cả cận sự nữ, già hay trẻ đều gọi là upāsikā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upaṭṭhāka Từ điển Pāli – Việt dt. người phục vụ, người hầu riêng, người phục dịch, người chăm sóc nhu cầu cá nhân.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upatthambhaka-kamma Từ điển Pāli – Việt dt. [A] trì nghiệp, nghiệp này hỗ trợ cho nghiệp khác. Xem thêm janakakamma; upatthambhaka-kamma; upapilakakamma.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upavādakamma Từ điển Pāli – Việt dt. tội vu khống [đến một bậc Thánh (ariya)].
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upāya Từ điển Pāli – Việt dt. con đường, phương tiện, nguồn gốc. - Có bốn phương thức được mô tả sau: 1. Daṇṭa-upāya: phương thức hình phạt, 2. Bheda-upāya: phương thức chia rẽ (hai kẻ thù), 3. Sāma-upāya: phương thức đàm phán, 4. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upāyāsa Từ điển Pāli – Việt dt. (2) sự thống khổ, đau khổ dữ dội, đau đớn vô cùng, khổ tâm cùng cực. - Già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não khởi sanh bởi do tái sanh.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upāyāsa Từ điển Pāli – Việt dt. (1) sự buồn rầu, đau khổ. - Đau khổ tột cùng, rất khổ tâm.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upekkhā Từ điển Pāli – Việt dt. sự bình thản, tâm quân bình, không dính mắc, sự dửng dưng. - Trạng thái tâm xả. - Một trong mười Ba-la-mật (pārami) và một trong bốn 'Phạm Trú' (brahmavihāra). - Upekkhā thiết lập trạng thái tâm quân bình hay đồng …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upekkhāpāramī Từ điển Pāli – Việt dt. tâm xả Ba-la-mật, hành xả Ba-la-mật. - Nỗ lực thành tựu hành xả Ba-la-mật. - Nỗ lực thành tựu hành xả Ba-la-mật nghĩa là có tâm quân bình đứng vững trước vui và khổ, khen và chê.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
upekkhāsambojjhaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. xả giác chi. - Trung lập, vô tư, quân bình, không dính mắc. - Tâm xả như là một nhân tố để thành tựu Đạo Tuệ, (maggañāna). - Sự duy trì tâm quân bình giữa yêu và ghét bằng cách suy niệm điều đó chỉ là nghiệp mà chính …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
uposatha Từ điển Pāli – Việt dt. ngày bát quan trai giới, lễ bố-tát. 1. sự thọ trì tám giới, chín giới hay mười giới, 2. [V] Ngày tụng đọc giới bổn tỳ khưu trong nửa tháng một lần có thể được thực hiện theo bất kỳ một trong 9 cách sau; tùy thuộc vào …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
uposathadivasa Từ điển Pāli – Việt dt. ngày trai giới. - Ngày bố-tát là ngày ấn định đặc biệt trong tháng mà những người cư sĩ tại gia thực hành bát quan trai giới; là ngày đánh dấu chư Tăng tụng đọc giới bổn pātimokkha. - Theo lời Phật dạy, ngày …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
uposathasīla Từ điển Pāli – Việt dt. bát quan trai giới, bố-tát giới. - Những học giới cần gìn giữ trong ngày trai giới. - Có 8 giới được thực hành trong ngày trai giới như sau; 1. Pāṇātipātā veramaṇī: tránh xa sự sát sanh, 2. Adinnādānā veramaṇī: …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này