Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

68 mục từ N…
  1. nāyaka Từ điển Pāli – Việt dt. vị lãnh đạo, sư trưởng, người chủ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. nāyakaguṇa Từ điển Pāli – Việt dt. đức tính của vị lãnh đạo. - Bao gồm: 1. Khamā: kham nhẫn, lòng khoan dung, sự chịu đựng, N 2. Jāgariya: sáng suốt, tỉnh thức, 3. Uṭṭhāna: siêng năng, cần mẫn, 4. Saṃvibhāga: chia sẻ với nhau, san sẻ với người …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. nekkhamma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. sự giải thoát, sự từ bỏ thế gian, sự xuất gia, 2. đi vào rừng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  4. nekkhammapāramī Từ điển Pāli – Việt dt. xuất gia Ba-la-mật. - Sự nỗ lực để thành tựu hạnh xuất gia, sự tinh tấn xả ly sự N dính mắc tham dục. - Đức Phật vị lai từ bỏ tất cả tài sản thế tục của mình để vào trú trong rừng như một vị ẩn sĩ qua nhiều kiếp sống …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  5. Neru Từ điển Pāli – Việt dt. 1. đỉnh núi Meru (Tu-di), 2. ngọn núi vàng tên là Neru.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. nesajjikaṅga-dhutaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. Hạnh Đầu đà thân ngồi (hạnh Đầu đà ngủ trong tư thế ngồi, và không bao giờ nằm). - Việc này được thành tựu bằng lời phát nguyện sau: “Seyyam patikkhipāmi, nesajjikangam samādiyāmi” "Tôi ngăn oai nghi nằm, tôi nguyện …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. ñeyyadhamma Từ điển Pāli – Việt dt. ứng tri pháp, các pháp nên được học hoặc hiểu, trí hiểu rõ bản chất của vạn pháp (ám chỉ cho Đức Phật). - Nó bao gồm 5 phần sau là: 1. Saṅkhāra: các hành , 2. Vikāra: sự thay đổi, thân biểu tri, khẩu biểu tri, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. nibbāna Từ điển Pāli – Việt dt. sự dập tắt (của ngọn lửa), sự giải thoát, hạnh phúc tối thượng. - Đoạn tận Tham ái (taṇha). Sự đoạn tận tất cả Tham ái được gọi là Niết Bàn (Nibbānam tanhakkhayam). Sự giải thoát khỏi khổ vô thỉ luân hồi (samsāra) …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  9. Nibbāna Từ điển Pháp số [27] Niết Bàn; sự đoạn tận, sự diệt trừ; sự dập tắt, cứu cánh. 1. Sa-upādisesa-nibbāna: hữu dư y Niết Bàn. 2. Anupādisesa-nibbāna: vô dư y Niết Bàn. 2.1. Kilesa-parinibbāna: phiền não Niết Bàn (phiền não đoạn tận). 2.2. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  10. nibbānadhātu Từ điển Pāli – Việt dt. Niết Bàn giới, cảnh Niết Bàn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. nibbidāñāṇa / nibbindañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ nhàm chán (tuệ yểm ly), tuệ hiểu rõ về tình trạng chán ngắt, sự suy tư về trạng thái thân và tâm với sự thờ ơ. Xem thêm vipassanāñāṇa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. nibbuta Từ điển Pāli – Việt dt. sự nguội lạnh, trở nên điềm tĩnh, Nibbāna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. niccabhatta Từ điển Pāli – Việt dt. cấp dưỡng vật thực liên tục, cúng dường vật thực thường xuyên đến các vị Tỳ khưu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. niccasīla Từ điển Pāli – Việt dt. thường giới, ngũ giới được gọi là thường giới (Pañcasila niccasila). - Ngũ giới gồm có: 1. Pāṇātipātā veramaṇī: tránh xa sự sát sanh, 2. Adinnādānā veramaṇī: tránh xa sự trộm cắp, 3. Kāmesumicchācārā veramaṇī: …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  15. niddesa Từ điển Pāli – Việt dt. sự mô tả, sự diễn giải phân tích, bài diễn giải của bản tóm tắt.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. Nigaṇṭha Từ điển Pāli – Việt dt. vị đạo sĩ lõa thể, thành viên của Đạo Jain (Kỳ-na), vị đứng đầu là Nāṭaputta (D I.57). - tên của một thành viên thuộc nhóm lục sư ngoại đạo và các đồ chúng của họ trong thời Đức Phật (sở dĩ có tên như vậy vì họ tuyên …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. nigaṇṭha-uposatha Từ điển Pāli – Việt dt. giới luật được gìn giữ bởi các đạo sĩ khổ hạnh lõa thể niganṭha (như giới cấm sát sanh, trộm cắp, v.v…, ).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. Nigrodhārāma Từ điển Pāli – Việt dt. tịnh xá Nigrodha (cây Đa). - (nigrodha: loài cây Đa), sở hữu bởi đức vua Nigrodha thuộc hoàng tộc Sakya.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. nikāya Từ điển Pāli – Việt dt. một nhóm; phần; bộ sưu tập, bộ sưu tập các bài kinh được thuyết bởi Đức Phật. - Có năm bộ sưu tập như vậy được sắp xếp theo sự phân chia chung nhất định: 1. Dīghanikāya: Trường Bộ Kinh, bao gồm ba phần sau: 1.1. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  20. nimitta Từ điển Pāli – Việt dt. hiện tướng, dấu hiệu, triệu chứng, ấn chứng, nguyên nhân. 1. bốn cảnh tượng hãi hùng như người già, người bệnh, người chết và vị đạo sĩ xuất hiện khi vị Phật tương lai đang trên hành trình dấn thân vào đời sống của …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  21. Nimitta Từ điển Pháp số [156] bốn cảnh tượng; nhìn thấy bốn cảnh tượng này nên Bồ Tát đã lên đường Xuất Gia. 1. Jiṇṇa: người già. 2. Byādhita, Ābādhika: người bệnh. 3. Mata: tử thi (người chết). 4. Pabbajita: vị xuất gia. Nguồn: D.II.22; …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  22. Nimitta Từ điển Pháp số [83] tướng; hình ảnh trong tâm. 1. Parikamma-nimitta: chuẩn bị tướng (sơ tướng). 2. Uggaha-nimitta: thủ trì tướng (thô tướng). 3. Paṭibhāga-nimitta: tương tự tướng (quang tướng). Nguồn: Comp.203; Vism.125.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  23. Nimmānarati Từ điển Pāli – Việt dt. cõi Trời Hóa Lạc Thiên, cõi trời của các vị chư Thiên thích hóa hiện các lâu đài, tên của cõi trời thứ 5 cao nhất, chư Thiên có niềm vui trong sự biến hóa riêng mình và được cai quản bởi vị trời tên là Sunimmita.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. nipāta Từ điển Pāli – Việt dt. 1. sự rơi xuống, 2. sự giảm dần, 3. mạo từ (tiểu từ), từ ngữ chỉ cho trạng từ, liên từ & thán từ, 4. một chương của cuốn sách, phần tổng hợp về 547 chuyện tiền thân của Đức Phật trong các kiếp quá khứ của Ngài.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. niraya Từ điển Pāli – Việt dt. cõi đau khổ liên tục, một nơi không có hạnh phúc; âm ty; Địa Ngục (bao gồm 8 đại địa ngục và 128 tiểu địa ngục). - Chúng sanh tái sanh trong cõi địa ngục - niraya, liên tục bị tra tấn bởi những người cai ngục và chó …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. nirodha Từ điển Pāli – Việt dt. sự chấm dứt khổ; Nibbāna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. Nirodha Từ điển Pháp số [229] sự đoạn diệt (sự đoạn diệt phiền não; không còn khởi sanh đau khổ). 1. Vikkhambhana-nirodha: trấn phục đoạn diệt (đoạn diệt nhờ đè nén). 2. Tadaṅga-nirodha: nhất thời đoạn diệt (đoạn diệt nhờ đối trị). 3. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  28. nirodhasacca Từ điển Pāli – Việt dt. Diệt đế, chân lý về sự chấm dứt khổ, Nibbāna.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. nirodhasammāpatti/nirodhasamāpatti Từ điển Pāli – Việt dt. chứng đắc sự chấm dứt (diệt thọ tưởng định), diệt tận định. - Một trạng thái chấm dứt hành tâm, các tâm sở và thức tâm được chứng đắc nhờ sự tinh tấn của chư Phật, chư Phật Độc Giác (Paccekabuddha), chư A-la-hán và …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. nisīdana Từ điển Pāli – Việt dt. 1. việc ngồi xuống; 2. [V] tấm đệm (tọa cụ) để các vị tỳ khưu ngồi lên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này