Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
bhogasampatti Từ điển Pāli – Việt dt. sự sung túc; sự giàu có.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bhogavibhāga Từ điển Pháp số [173] sự phân chia tài sản (một cách hợp lý). 1. Ekena bhoge bhuñjeyya: một phần để chi dụng, tức là một phần tư tài sản dùng để nuôi sống bản thân, nuôi gia đình và giúp đỡ quyến thuộc. 2–3. Dvīhi kammaṃ payojaye: hai …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
bhūmaṭṭhadevatā Từ điển Pāli – Việt dt. địa thiên. Xem thêm bhummadeva.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūmi Từ điển Pāli – Việt dt. mặt đất, địa cầu, miền, tầng, cõi, nơi hiện hữu; môi trường sống; sinh quyển (Gồm có 31 cõi, xem B Sung 3).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bhūmi Từ điển Pháp số [357] cõi; cõi giới; nơi hiện hữu; môi trường sống. * Kāmāvacara-bhūmi 11 (I+II): Dục Giới. I. Apāya-bhūmi 4: cõi khổ hay đọa xứ dục giới. 1. Niraya: cõi địa ngục. 2. Tiracchānayoni:cõi bàng sanh(cõi súc sanh). 3. …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
Bhūmi Từ điển Pháp số [172] địa vức (phạm vi hay lãnh vực) của danh sắc (nāma rupa). 1. Kāmāvacara-bhūmi 11: địa vức dục giới. 2. Rūpāvacara-bhūmi 16: địa vức sắc giới. 3. Arūpāvacara-bhūmi 4: địa vức vô sắc giới. 4. Lokuttara-bhūmi: địa vức …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
bhummadeva Từ điển Pāli – Việt dt. địa cư thiên. Xem thêm bhumatthadevatā.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūtagāma Từ điển Pāli – Việt dt. [V] thảo mộc, thực vật, các cây sinh trưởng nói chung. “Bhutagāmapātabyatāya pācittiyan”ti. “Khi (vị tỳ khưu) phá hoại sự sống của thảo mộc thì phạm tội pācittiya”. Xem thêm bījagāma.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bhūtarūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] “sắc hiển’, bốn sắc đại chủng (mahābhuta): địa đại (pathavi-dhātu), thủy đại (āpo-dhātu), hỏa đại (tejodhātu) và phong đại (vāyo-dhātu).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bīja Từ điển Pāli – Việt dt. hạt giống, bào tử (hạt), mầm, sự nhân giống; bất kỳ nguyên nhân nảy mầm như: 1. Mūlabīja- “hạt rễ’, hạt mầm từ rễ, - Mulabījam nāma: haliddi, singiveram, vacā, vacattam, ativisā, kaṭukarohini, usiram, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bījagāma Từ điển Pāli – Việt dt. loại hạt giống, hạt giống nói chung, bất cứ điều gì có khả năng nảy mầm. “Bhutagāmapātabyatāya pācittiyan”ti. “Khi (vị tỳ khưu) phá hoại sự sống của thảo mộc thì phạm tội pācittiya”. Xem thêm bhutagāma.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bimbisāra Từ điển Pāli – Việt dt. Đức vua thuộc xứ Māgadha vào thời Đức Phật. - Ông đã xây dựng kinh thành Rājagaha, quy y Phật và dâng cúng tịnh xá Veḷuvana (Trúc Lâm) đến Ngài và Tăng chúng sử dụng. Vua Bimbisāra đã bị truất ngôi bởi con trai là …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhi Từ điển Pāli – Việt dt. sự giác ngộ. 1. Sự giác ngộ về Tứ Thánh Đế (catu ariya sacca); 2. Cội Bồ Đề, nơi Đức Phật đã chứng đạt sự Giác Ngộ đầy đủ về tứ Thánh Đế, 3. Toàn Giác Trí (sabbaññuta-ñāṇa). - Có ba hạng “Giác’ ngộ - bodhi: 1. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bodhimaṇḍa Từ điển Pāli – Việt dt. “bồ đoàn Giác Ngộ’, “chỗ ngồi giác ngộ’, “bảo tọa bất bại’, ‘aparājita-manda’, mà Đức Phật đã giác ngộ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhiñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. giác trí, liễu tri về Tứ Thánh Đế.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhipakkhiya-dhamma Từ điển Pāli – Việt dt. Pháp Bồ Đề Phần, Phẩm Trợ Đạo, các pháp dẫn đến/liên hệ đến Giác ngộ. »» Ba mưi bảy (37) Phm Trợ Đạo (Bodhipakkhiya Sangaho) là: - Cattāro satipaṭṭhāna: Tứ (4) Niệm Xứ, - Cattāro sammapppadhāna: Tứ (4) Chánh Cần, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bodhipakkhiya-dhamma Từ điển Pháp số [358] pháp bồ-đề phần, phẩm trợ đạo, các pháp dẫn đến/liên hệ đến giác ngộ. 1. Satipaṭṭhāna 4: [191] Satipaṭṭhāna 4: 2. Padhāna 4: [160] Padhāna 4: 3. Iddhipāda 4: [138] Iddhipāda 4: 4. Indriya 5: [218] Indriya 5: 5. …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
bodhisākhā Từ điển Pāli – Việt dt. “nhánh của cội cây Bồ Đề’, một nhánh của cội Bồ Đề giác ngộ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
bodhisatta Từ điển Pāli – Việt dt. vị Bồ-tát, vị sẽ thành Phật, Đức Phật vị lai . - Vị Phật vị lại; vị sẽ hướng đến trở thành một vị Phật. Có ba hạng Bồ-tát là: 1. Paññādhikabodhisatta: “Bồ-tát Trí tuệ’ , là vị Bồ-tát trải qua bốn a-tăng-kỳ …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bodhivaṃsa Từ điển Pāli – Việt dt. “Lịch sử của cây Bồ Đề’, là một tác phẩm văn xuôi (chỉ ở phần cuối các chương và cho đến hết của toàn bộ tác phẩm) được viết vào khoảng nửa đầu thế kỷ thứ 11 bởi ngài Upatissa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bojjhaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. giác chi, chi phần giác ngộ. - Có thất giác chi như sau: 1. Sati-sambojjhaṅga: niệm giác chi, 2. Dhammavicaya-sambojjhaṅga: trạch pháp giác chi, 3. Viraya-sambojjhaṅga: tinh tấn giác chi, 4. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Bojjhaṅga (Sambojjhaṅga) Từ điển Pháp số [281] (thất) giác chi. 1. Sati-sambojjhaṅga: niệm giác chi. 2. Dhammavicaya-sambojjhaṅga: trạch pháp giác chi. 3. Viraya-sambojjhaṅga: tinh tấn giác chi. 4. Pīti-sambojjhaṅga: hỷ giác chi. 5. Passadhi-sambojjhaṅga: khinh …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
Brahma Từ điển Pāli – Việt (1)- dt. Phạm Thiên, vị trời tối thắng. - Vị cư ngụ trong bốn cõi trời cao thượng. - Những vị hành thiền định, chứng đắc các tầng thiền (jhāna) và tái sanh về các cõi Phạm Thiên (Brahmaloka). Những vị này được gọi là …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Brahma Từ điển Pāli – Việt (2)- dt. “Phạm Thiên’, hạng chúng sanh cao nhất trong 31 cõi là nơi cư ngụ của tất cả chúng sanh (Trong số 20 cõi Phạm Thiên, 16 cõi thấp được cư ngụ bởi các chư thiên có sắc thân trong khi chư thiên của bốn cõi còn lại …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
brahmacārī Từ điển Pāli – Việt dt. 1. người sống độc thân, 2. người có tư cách cao thượng, người đức độ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
brahmacariya Từ điển Pāli – Việt dt. 1. phạm hạnh, tinh khiết, độc thân, 2. bốn Phạm trú (Cattaro Brahmavihāra): 2.1. Mettā: từ, 2.2. Karuṇā: bi, 2.3. Muditā: hỷ, và 2.4. Upekkhā: xả.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
brahmadaṇḍa Từ điển Pāli – Việt dt. “phép phạt phạm đàn ’, một (loại) hình phạt bằng việc dừng tất cả trò chuyện và giao tiếp đương sự (tương tự như việc ban hành của Đức Phật rằng tỳ khưu Channa cần bị tẩy chay vì tội cứng đầu). “Channo, Ānanda, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Brāhmaṇamahāsāla Từ điển Pāli – Việt dt. “vị Bà-la-môn đại phú', một vị Bà-lamôn rất giàu, có tài sản lên đến 800 triệu đồng tiền và chi phí hằng ngày là 27,7 thúng bạc và có thu nhập hằng ngày cả xe ngựa bạc.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Brahmapārisajja Từ điển Pāli – Việt dt. “thuộc về tùy tùng của Phạm Thiên [A] cõi dưới cùng của ba cõi Phạm Thiên thấp nhất (rupabrahmaloka) nơi tùy tùng của Phạm Thiên cư ngụ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Brahmapurohita Từ điển Pāli – Việt dt. “Phạm Phụ thiên’ [A] nằm giữa cõi Phạm Thiên thấp nhất là nơi cư ngụ của chư thiên như những vị quân sư cho Đại Phạm Thiên. brahmaloka- “cõi trời Phạm Thiên’, chư thiên trong mười sáu cõi trời Phạm Thiên là: 1. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này