Bỏ qua menu
Khóa sắp khai giảng: Khóa thiền Vipassanā dài ngày · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
VI
THIỀN VIỆNPhước Sơn

Pháp học

Từ điển Phật học

Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.

188 mục từ D…
  1. desacārī Từ điển Pāli – Việt dt. sự lưu trú của Đức Phật. - Bao gồm là: 1. Mahāmaṇḍala desacārī: sự du hành trong chín tháng, bắt đầu từ cuối mùa hạ đến đầu mùa hạ năm sau, Đức Phật cùng Tăng chúng thuyết giảng tại nhiều thị trấn, làng mạc, thôn …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  2. desanā Từ điển Pāli – Việt dt. Giáo Pháp (lời dạy của Đức Phật, hoặc Phật Pháp). - Chúng được liệt kê sau: 1. Ānādesanā : “những lời dạy có thẩm quyền’, những lời dạy về giới luật (Vinayapiṭaka), nó có nghĩa là điều răn có thẩm quyền được chế …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  3. Desanā Từ điển Pháp số [20] sự thuyết giảng; sự trình bày. 1. Puggalādhiṭṭhāna-desanā: thuyết giảng dựa trên người nghe. 2. Dhammādhiṭṭhāna-desanā: thuyết giảng dựa trên pháp. Nguồn: PsA.449.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  4. Desanā Từ điển Pháp số [21] thuyết giảng; trình bày; giảng dạy. 1. Sammati-desanā: 'khái niệm thuyết', thuyết theo tục đế. 2. Paramattha-desanā: 'chân nghĩa thuyết', thuyết giảng theo chân đế, thuyết theo nghĩa tuyệt đối, rốt ráo. Nguồn: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  5. desanāgāminī Từ điển Pāli – Việt dt. “sám hối’ [V] những tội có thể giải trừ bằng lời phát lộ và sám hối [tội cần được thuyết giảng - desanāgāmini-āpatti, trừ ra tội Pārājika và Sanghādisesa].

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  6. desanakkama Từ điển Pāli – Việt dt. tuần tự thuyết, chương trình giảng dạy trong các lớp giáo lý.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  7. desanāñāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ giáo hóa (chúng sanh), trí về thuyết giảng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  8. Desanāvidhi Từ điển Pháp số [151] cách thức / đặc tínhthuyết pháp của Đức Phật. 1. Sandassanā: giải thích (chỉ ra, hướng dẫn, giảng giải). 2. Samādapanā: thuyết phục (khắc sâu vào). 3. Samuttejanā: sách tấn (tràn đầy nhiệt huyết). 4. Sampahaṃsanā: …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  9. desanāvilāsa Từ điển Pāli – Việt dt. sự thanh tao trong thuyết pháp, sự có duyên trong thuyết giảng, sự chói sáng trong thuyết giảng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  10. desanta rabahusuta Từ điển Pāli – Việt dt. kiến thức về các vùng đất và dân tộc khác.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  11. desavohāra Từ điển Pāli – Việt dt. ngôn ngữ thông dụng; ngôn ngữ chung.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  12. desiya Từ điển Pāli – Việt dt. tiếng địa phương.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  13. deva Từ điển Pāli – Việt dt. chư Thiên, trời, thượng đế, ngài. - Có ba hạng chư Thiên là: 1. Sammutideva: (chế định chư Thiên): là Đức vua, Hoàng hậu, Thái tử, Công chúa, 2. Upapattideva: (hóa sanh chư Thiên) là tất cả chư Thiên và các vị …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  14. Deva Từ điển Pháp số [78] chư thiên; các vị trời. 1. Sammutideva: chế định chư thiên, là Đức vua, Hoàng hậu, Thái tử, Công chúa. 2. Upapattideva: hóa sanh chư thiên, là tất cả chư thiên và các vị Phạm Thiên. 3. Visuddhideva: thanh tịnh chư …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  15. devadaṇṭa Từ điển Pāli – Việt dt. hình phạt của chư thiên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  16. Devadatta Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một vị tỳ khưu đã chống đối với Đức Phật [hiện tại đang đày ở vô gián địa ngục Niccalaṭṭhi (avīci)].

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  17. devadhamma Từ điển Pāli – Việt dt. thiên pháp: hiri (hổ thẹn tội lỗi) và ottappa (ghê sợ tội lỗi), hai thiện 'pháp hộ trì thế giới'; lokapāladhamma. Điều duy trì trạng thái cân bằng của trật tự xã hội trên thế giới, giữ cho con người văn minh và bền …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  18. devadūta Từ điển Pāli – Việt dt. thiên sứ (của Dạ-ma thiên – Yāmā); sứ giả đến báo tin, người nhắc nhở sự chết. - Có năm thiên sứ là: 1. Jiṇṇa: người già, 2. Ābādhika : người bệnh, 3. Mata: người chết, 4. Dārara: trẻ sơ sinh, và 5. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  19. Devadūta Từ điển Pháp số [222] thiên sứ (vị thức tỉnh để tu tập). 1. Dahara: trẻ sơ sinh. 2. Jiṇṇa: người già. 3. Byādhita, Ābādhika: người bệnh. 4. Kammakāraṇappatta: người phạm tội (bị tra tấn). 5. Mata: người chết. M.III.179.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  20. Devadūta Từ điển Pháp số [79] thiên sứ (của Dạ-ma thiên, Yāmā); sứ giả đến báo tin, người nhắc nhở sự chết. 1. Jiṇṇa: người già. 2. Byādhita, Ābādhika: người bệnh. 3. Mata: người chết. A.I.138.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này

  21. devaloka Từ điển Pāli – Việt dt. thiên giới, cõi trời. - Có sáu cõi trời như sau: 1. Cātumahārājika: cõi trời Tứ Đại Thiên vương, 2. Tāvatiṃsā: cõi trời Tam thập tam thiên, là cõi có ba mươi ba tình nguyện viên vị tha do Magha dẫn đầu đều được …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  22. devarājā Từ điển Pāli – Việt dt. vua trời , Sakka (vua trời Đế Thích).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  23. devatā Từ điển Pāli – Việt dt. chư Thiên, các vị trời, các vị thần.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  24. devatānussati Từ điển Pāli – Việt dt. Niệm Thiên, quán niệm liên tục về những việc thiện đưa đến tái sanh về cõi trời làm vị thiên.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  25. devinda Từ điển Pāli – Việt dt. thiên chủ Indra hoặc Inda, Sakka (Devindarāja, vua trời Sakka).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  26. deyyadhamma Từ điển Pāli – Việt dt. “vật nên cho’, quà tặng, việc dâng cúng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  27. dhaja Từ điển Pāli – Việt dt. biểu ngữ, ngọn cờ, cây phướn, cờ hiệu. “Mamam hi vo dhajaggam ullokayatam yam bhavissati bhayam vā chambhitattam vā lomahamso vā, so pahīyissati”. “Khi các Ông nhìn lên đầu ngọn cờ của ta, thời sợ hãi, hoảng hốt hay …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  28. dhajathambha Từ điển Pāli – Việt dt. cột cờ, cây cờ; cán cờ. - Những người Phật tử cúng dường các cột cờ đến mỗi ngôi chùa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  29. dhamakaraṇa Từ điển Pāli – Việt (dhamakaraka ) - dt. cái bộ lọc, lọc nước dành cho các vị tỳ khưu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này

  30. dhamma Từ điển Pāli – Việt dt. những gì bình thường, tự nhiên hoặc đúng đắn, luật lệ, quy tắc, giáo lý, công bằng, chân lý, giới đức, hạnh lành, Giáo Pháp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này