Skip to content
Next retreat: Long Vipassanā retreat · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
EN
MONASTERYPhước Sơn

Dhamma study

Buddhist dictionary

Look up Pāli terms and numbered lists of the Dhamma. Diacritics are optional – “nibbana”, “metta” or “dao” all work.

354 entries A…
  1. apāya Từ điển Pāli – Việt dt. địa ngục; trạng thái mất mát và phiền muộn. - Có bốn cảnh giới khổ đau như sau: 1. Niraya: địa ngục, 2. Tiracchāna-yoni: súc sanh, 3. Petā: ngạ quỷ, và 4. Asurā: A-tu-la.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  2. apāya Từ điển Pāli – Việt dt. địa ngục, cảnh giới đau khổ. - Có bốn 'Cõi Ác', hay 'Đọa Xứ' là: 1. Asura: A-tu-la, 2. tiracchāna: súc sanh, 3. peta: ngạ quỷ, và 4. niraya: địa ngục.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  3. Apāya Từ điển Pháp số [126] đọa xứ; cõi khổ; cõi bất hạnh. 1. Niraya: cõi địa ngục. 2. Tiracchānayoni: cõi súc sanh. 3. Pittivisaya: cõi ngạquỷ. 4. Asurakāya: cõi a-tu-la. It.93.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  4. Apāyamukha Từ điển Pháp số [127] cửa bại vong; nhân đau khổ; nguồn cơn của sự khánh tận tài sản đã được tích lũy. 1. Itthīdhutta: mê nữ nhân. 2. Surādhutta:nghiện ngập rượu. 3. Akkhadhutta: ham cờ bạc. 4. Pāpamitta: bạn xấu ác. Nguồn: A.IV.283.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  5. Apāyamukha Từ điển Pháp số [250] cửa / nhân bại vong, nguyên nhân dẫn đến phung phí tài sản. I. Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoga 6: đam mê các loại rượu (thất niệm do say rượu): 6 1. Sandiṭṭhikā dhanajāni: tài sản hiện tại bị tổn thất. 2. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  6. āpodhātu Từ điển Pāli – Việt dt. thủy đại; đặc tính kết dính (một trong tứ đại chủng - Mahābhuta) Xem thêm mahābhuta: đại chủng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  7. appaka Từ điển Pāli – Việt tt. chút ít, nhỏ nhoi, ít ỏi. Xem thêm yebhuyyu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  8. appamāda Từ điển Pāli – Việt dt. sự không phóng dật, sự chú ý, sự tinh cần, sự chánh niệm liên tục. - Sự không phóng dật là lộ trình tâm thức có chánh niệm câu hữu với trí. Điều này đồng nghĩa với chánh niệm. Đây là yếu tố chính trong việc thành tựu …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  9. Appamāda Từ điển Pháp số [1] không phóng dật, sự tinh cần, sự siêng năng. Nguồn: D.II.156; S.I.86–89; S.V.30–45; A.I.11–17; A.III.365; A.V.21.

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  10. appamāṇabhā Từ điển Pāli – Việt dt. Vô Lượng Quang (thiên) (đây là một trong các tầng trời 'sắc giới', rupaloka, dành cho những vị chứng đắc đệ nhị thiền sắc giới quả tâm. Chư Phạm Thiên trong tầng trời này có hào quang vô lượng, có tuổi 4 đại-kiếp …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  11. appamaññā Từ điển Pāli – Việt [brahmavihāra: phạm trú]- vô lượng, vô biên, vô hạn, vô tận. - Có bốn phạm trú là: 1. Mettā: từ, 2. Karuṇā: bi, 3. Muditā: hỷ, và 4. Upekkhā: xả, được gọi là tứ vô lượng, Appamaññā. appameyya : tt. không đo lường …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  12. appaṇā Từ điển Pāli – Việt dt. “nhập định’; chú tâm vào một đề mục, định an chỉ. Jhānūpacāra: định cận hành.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  13. appaṇihita Từ điển Pāli – Việt dt. “vô sở nguyện’; không còn ước muốn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  14. appaṇihita-vimokkha Từ điển Pāli – Việt dt. 'vô nguyện giải thoát', giải thoát vì vô ước nguyện. - Đạo, Quả và Niết Bàn được hiển lộ nhờ sự vắng mặt của tham ái và chánh niệm trên đặc tính của vô ngã (anatta). Xem thêm vimokkha.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  15. apparājita Từ điển Pāli – Việt tt. bất khả chiến bại.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  16. apposukka Từ điển Pāli – Việt tt. không quan tâm, không liên quan, không năng động; không làm phiền.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  17. arahaddhaja Từ điển Pāli – Việt dt. (vh. 'ngọn cờ của vị A-la-hán'), tấm y của vị tỳ khưu (civara, arahaddhaja, kāsāya, kāsāva).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  18. Arahaṃ, Arahanta Từ điển Pāli – Việt dt. Bậc Ứng Cúng. Bậc đã đi trên Bát chánh Thánh đạo, đoạn trừ 10 kiết sử (samyojana), bốn lậu hoặc (āsava) và chứng đắc Niết Bàn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  19. arahanta Từ điển Pāli – Việt dt. bậc đã đắc Niết Bàn, bậc đã không còn tham dục.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  20. Arahanta Từ điển Pháp số [6] bậc A-la-hán, "bậc Ứng Cúng", bậc giác ngộ, vị đã chứng được tuệ quán đối với sự hiện hữu các pháp và đã chứng đắc Niết Bàn. 1. Sukkhavipassaka: 'can quán giả', bậc khô quán, vị minh sát thô, bậc A-la-hán là vị đã …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  21. Arahanta Từ điển Pháp số [128] bậc A-la-hán; bậc Ứng Cúng. (khô quán) 1. Sukkhavipassaka: bậc A-la-hán can quán (bằng pháp hành thiền tuệ). 2. Tevijja: bậc A-la-hán tam minh (túc mạng minh, thiên nhãn minh, và lậu tận minh). 3. Chaḷabhiñña: bậc …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  22. arahattamagga Từ điển Pāli – Việt dt. 'Bậc A-la-hán Thánh đạo'. - Có bốn thánh đạo (magga) và bốn thánh quả (phala). - Gồm có 4 đôi sau: 1. Sotāpattimagga: bậc Nhập lưu Thánh đạo, 2. Sotāpattiphala: bậc Nhập lưu Thánh quả, 3. Sakadāgāmimagga: bậc …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  23. ārāma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. khả lạc, khả hỷ; 2. công viên; 3. tịnh xá, tu viện, chùa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  24. ārammaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh giới của (lục) căn, (là sở tri của tâm). - Gồm có sáu: 1. Rūpārammaṇa: cảnh sắc, 2. Saddārammaṇa: cảnh thinh, 3. Gandhārammaṇa: cảnh hương, 4. Rasārammaṇa: cảnh vị, 5. Phoṭṭhabbārammaṇa: cảnh xúc, 6. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  25. ārammaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. (sáu) cảnh trần, (sáu) đối tượng giác quan: 1. Rūpa: sắc, 2. Sadda: thanh, 3. Gandha: hương, 4. Rasa: vị, 5. Phassa: xúc, 6. Dhamma: pháp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  26. ārammaṇapaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh duyên, được gọi là cái gì đó, như là đối tượng , tạo duyên cho tâm và tâm sở. Do vậy, khi cảnh sắc gồm màu sắc và ánh sáng, là điều kiện cần và (sóng ánh sáng) cho sự sanh khởi nhãn thức (cakkhu-viññāna), v.v..; …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  27. araññavāsa Từ điển Pāli – Việt dt. việc cư ngụ trong rừng, dân rừng.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  28. āraññika Từ điển Pāli – Việt dt. vị ẩn lâm, người trú trong rừng. - Vị tỳ khưu cư ngụ trong rừng; thực hành khổ hạnh cư ngụ trong rừng (hạnh đầu đà ở rừng là thứ 8).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  29. āraññikaṅga Từ điển Pāli – Việt dt. hạnh đầu đà trú ở rừng, (hành khổ) hạnh trú ở rừng. - Việc này được thành tựu bằng lời phát nguyện sau: “Gāmanta senāsanaṃ paṭikkhipāmi, āraññikaṅgaṃ samādiyāmi”, “Tôi xin khước từ trú xứ ở xóm làng, tôi xin thọ trì …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  30. Arimetteyya Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của Đức Phật đương lai, là vị Phật thứ năm và cuối cùng hoằng dương sự giác ngộ trên quả địa cầu này. Xem thêm Metteyya.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry