Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
Aṅgulimāla Từ điển Pāli – Việt dt. Một kẻ hung ác đã giết hại 999 người và đeo lên mình 999 ngón tay như một tràng hoa. Hắn chuẩn bị giết mẹ mình để có đủ 1.000 ngón tay thì đã bị Đức Phật can ngăn và cảm hóa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anicca Từ điển Pāli – Việt dt. vô thường. “Tất cả các hành đều vô thường” (Sabbe sankhārā aniccā). (M. 35, Dhp. 277).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aniccatārūpa Từ điển Pāli – Việt dt. [A] sắc vô thường, chuyển biến và tan rã của các sắc; bản tánh sắc trong quá trình tan rã. Xem thêm lakkhaṇarupa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
animittavimokkha Từ điển Pāli – Việt dt. 'vô tướng giải thoát', sự giải thoát không dấu vết. - Sự giải thoát đã được chứng ngộ nhờ thực hành thiền trên đặc tính vô thường. - Sự giải thoát hay chứng ngộ Đạo Quả và Niết Bàn nhờ thực hành thiền trên đặc tính …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aniṭṭhārammaṇa Từ điển Pāli – Việt dt. cảnh bất toại ý, cảnh không vừa lòng. Xem thêm itthārammaṇa.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aniyāma Từ điển Pāli – Việt dt. 'không chắc chắn', không liên tục.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aniyata Từ điển Pāli – Việt dt. 'bất định'. (1) không chắc chắn, không cố định, nghi ngờ. (2) dt. [V] tội bất định, điều luật bất định. Các điều luật được chia ra 7 phần như sau: Pārājikā Dhammā, Sanghādisesā-pāṭimokkha, Aniyata, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññamañña Từ điển Pāli – Việt dt. 1. lẫn nhau, sự tương quan hoặc hỗ tương. 2. [A] aññamañña-paccayo (hỗ tương duyên).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññamaññapaccayo Từ điển Pāli – Việt dt. hỗ tương duyên, sự trợ giúp qua lại đang có. - [A] Cittacetasikā dhammā aññamaññam, mahābhūtā aññamaññam paṭisandhikkhane vatthuvipākā aññamaññanti ca tividho hoti aññamaññapaccayo. Hỗ tương duyên gồm ba phần: tâm và …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññāṇata Từ điển Pāli – Việt dt. [V] “si mê’; sự không biết, thiếu trí, mê mờ, phạm những lỗi do không hay biết. - Có sáu nguyên nhân cơ bản dẫn đến hành vi phạm tội: 1. Alijjitā: không biết hổ thẹn, 2. Aññāṇatā: mê mờ, 3. Kukkuccapakatā: việc …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññatara Từ điển Pāli – Việt dt. cái nào đó; không có tiếng tăm, người có nguồn gốc mơ hồ, một người nào đó không rõ ràng.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññathābhāva Từ điển Pāli – Việt dt. một kiếp sống khác. Xem thêm nānābhāva, vinābhāva.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
aññatitthiya Từ điển Pāli – Việt [añña + titthiya]- dt. người theo tín ngưỡng khác (ngoại đạo), thầy ngoại đạo. - Những tín đồ khác bên ngoài Giáo lý của Đức Phật Gotama. - Có nhiều giáo phái khác nhau ngoài Giáo lý của Đức Phật. Họ được gọi là “các …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anodhisaka pharaṇa mettā Từ điển Pāli – Việt dt. tâm từ vô phân biệt. - Tu tập tâm từ không hướng về một cá nhân cụ thể nào. - Loại tâm từ (mettā) này cần được tu tập để hướng đến tất cả chúng sanh dòng tộc, giới tính, v.v...
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anodhisamettā Từ điển Pāli – Việt dt. từ vô lượng, tâm từ vô biên vô lượng, tức là hướng về không riêng một ai nhưng bao trùm tất cả và gồm có là: 1. Sabbe sattā: tất cả chúng sanh có tri giác, 2. Sabbe pāṇā: tất cả chúng sanh có hô hấp, 3. Sabbe …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Anomadassī Từ điển Pāli – Việt dt. hồng danh của Đức Phật đã thực hành khổ hạnh (dukkaracariyā) trong 10 tháng, chứng đắc quả vị giác ngộ dưới cội cây Bồ Đề và trụ thế được 100.000 năm.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Anotatta Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một trong 7 hồ nước trên dãy Hy-mã-lạp. - Bảy hồ nước là: 1. Anolatta, 2. Kaṇṇamuṇḍa, 3. Rathakāra, 4. Chaddanta, 5. Kuṇāla, 6. Mandākinī, và 7. Sīhappapāta. Xem thêm Anavatatta.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Antā Từ điển Pháp số [5] hai cực đoan. 1. Kāmasukhallikānuyoga: lợi dưỡng, đắm say dục lạc. 2. Attakilamathānuyoga: khổ hạnh, đắm say khổ hạnh ép xác. Nguồn: Vin.I.10; S.V.420.
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
Antagāhika-diṭṭhi Từ điển Pháp số [317] mười biên kiến chấp (tà kiến cực đoan). 1. Sassato loko: thế giới là thường còn. 2. Asassato loko: thế giới là không thường còn. 3. Antavā loko: thế giới là hữu hạn. 4. Anantavā loko: thế giới là vô hạn. 5. Taṃ …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
antarakappa Từ điển Pāli – Việt dt. trung kiếp. - Trong thang thời gian của Phật giáo, từ 'kappa' nghĩa là 'chu kỳ hoặc kiếp’, được sử dụng để biểu thị các khoảng thời gian nhất định được lặp lại theo thứ tự chu kỳ. - Có bốn chu kỳ được phân biệt …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antaraṭṭhaka Từ điển Pāli – Việt dt. tám ngày lạnh nhất của mùa đông, khi tuyết rơi (ở Ấn Độ).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antaravāsaka Từ điển Pāli – Việt dt. 'y nội', tấm y dưới, tấm y trong, tấm khố. - [V] Gồm có tam y (ticivara) sau: 1. Antaravāsaka: y nội, 2. Uttarasaṅga: y vai trái (thượng y), và 3. Saṅghāṭi: y tăng già lê (y kép). (Vin I: 94-289). - Ngoài những …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antarāya Từ điển Pāli – Việt dt. sự nguy hiểm, điều chướng ngại. - Có 10 sự nguy hiểm (đến hoặc từ) được liệt kê trong tạng Luật (Vin I.112, 169), là: 1. Rāja-antarāya: sự nguy hiểm từ nhà vua, 2. Cora-antarāya: sự nguy hiểm từ kẻ trộm, 3. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antevāsika Từ điển Pāli – Việt dt. 'đệ tử', vh. “người sống gần (với vị thầy)’, người hầu, người học trò, người đệ tử thân tín. - Đệ tử thân cận; một vị sa di hay vị tỳ khưu sống gần vị thầy của mình. - Có bốn hạng đệ tử sau: 1. Pabbajjantevāsika: …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antevāsikavatta Từ điển Pāli – Việt dt. [V] những phận sự của người đệ tử đối với vị thầy mình.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
antima Từ điển Pāli – Việt tt. cuối cùng, sau cùng.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
ānubhāva Từ điển Pāli – Việt dt. sự vĩ đại, tráng lệ, hùng vĩ, sự uy nghiêm, oai lực, uy nghi, hùng mạnh. Ā
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anugāmika Từ điển Pāli – Việt dt. vh. “đi theo sau’; người đệ tử, “các tư lương’ mà người này có thể luôn luôn mang theo (đi tái sanh kiếp sau).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anujāta Từ điển Pāli – Việt dt. “tùy sanh’, người con có những đức tính giống với cha mẹ mình, người con xứng đáng. Xem thêm atijāta avajāta.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
anulomacitta Từ điển Pāli – Việt dt. tâm thuận thứ, tâm thuận dòng, khởi sanh ngay lập tức vào sát na thứ 3 trong 4 sát na đổng lực (javana) trước khi đạt tâm an chỉ (jhāna) hay các thánh quả (ariyapuggala - Thánh nhân). - Đây là 4 sát na đổng lực: 1. …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này