Pháp học
Từ điển Phật học
Tra cứu thuật ngữ Pāli và Pháp số. Gõ có dấu hoặc không dấu – “dao”, “nibbana”, “metta” đều tìm được.
-
passāvamagga Từ điển Pāli – Việt dt. niệu đạo.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭhama-buddhavacana Từ điển Pāli – Việt dt. Phật ngôn đầu tiên (Kệ Khải Hoàn). Anekajātisamsāram sandhāvissam anibbisam Lang thang bao kiếp sống, Ta tìm nhưng chng gặp, gahakārakam gavesanto: dukkhā jāti punappunam. Người xây dựng nhà này, khổ thay, phải tái …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
pathavī Từ điển Pāli – Việt (paṭhavī) - dt. 1. yếu tố giãn nở, (một trong bốn Sắc Tứ Đại - Mahābhutarupa), 2. đất, địa đại (paṭhavi-dhātu).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭhavīdhātu Từ điển Pāli – Việt dt. Địa giới. - Đất có đặc tính cứng; đó là nguyên tố chủ đạo mang tính giãn nở hoặc tính rắn chắc.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭibhāga-nimitta Từ điển Pāli – Việt dt. tương tự tướng (quang tướng/tợ tướng). - Đề mục thiền ban sơ, trừu tượng rốt cuộc xuất hiện trong mắt tâm trí trong khi hành thiền. - Có ba “định tướng’ (nimitta) trong hành thiền: 1. Uggaha-nimitta: thủ trì tướng …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭibhāganimitta Từ điển Pāli – Việt n. counterpart sign. - Pristine, abstract form of a meditation device ultimately appearing in the mind’s eye while meditating. - There are three nimitta (sign) in meditation: 1. Uggaha-nimitta: learning sign, …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭibhānakavi Từ điển Pāli – Việt dt. nhà thơ mà xuất khẩu thành thơ, người thơ có trí thông minh và nhanh nhạy. “Cattārome bhikkhave kavī. Katame cattāro? Cintākavi sutakavi atthakavi patibhānakavi”. [An. I. 553] “Này các Tỳ khưu, có bốn hạng nhà thơ …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭibhānañāṇa Từ điển Pāli – Việt dt. trí sáng suốt, trí biện tài hoặc sự tự tin trong thuyết giáo (trí vô ngại giải).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭicca-samuppāda Từ điển Pāli – Việt dt. duyên khởi. - Định luật duyên khởi; định luật sanh khởi. - Giáo lý về Duyên Khởi là một giáo lý cơ bản của Phật giáo về nhân sanh khởi và bản chất của các pháp. Giáo lý này dạy rằng tất cả các hiện tượng (pháp) sanh …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Paṭicca-samuppāda Từ điển Pháp số [345] duyên sanh; sự khởi sanh do nhân duyên. I M I. Anulomadesanā: thuyết thuận chiều. 1-2. Avijjāpaccayā saṅkhārā: vô minh duyên hành. 3. Saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ: hành duyên thức. 4. Viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ: thức …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
pāṭidesanī-āpatti Từ điển Pāli – Việt dt. [V] một tội phải được phát lồ (thú tội). - Một tội muốn được trong sạch lại thì phải phát lồ như sau: Gārayham bhante dhammam āpajjim asappāyam pātidesanīyam tam patidesemi. ‘Bạch ngài, con đã phạm một điều đáng quở …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭighānusaya Từ điển Pāli – Việt dt. sân tuỳ miên, phẫn uất tùy miên, phẫn nộ ngủ ngầm, hận thù ngủ ngầm.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭighasaṃyojana Từ điển Pāli – Việt dt. sân hận kiết sử. Xem thêm samyojana.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭighāta Từ điển Pāli – Việt dt. sự giận dữ (sân hận), việc chống lại, sự ghét bỏ.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
pāṭihāriya Từ điển Pāli – Việt dt. thần thông (phép lạ), một sự kiện phi thường, các thần thông được thi triển xua đuổi hay thần phục những kẻ xấu ác. - Chẳng hạn, trong bài Kinh Kevaṭṭa (Kevaṭṭa Sutta) của Trường Bộ - Digha Nikāya, Đức Phật tuyên …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Pāṭihāriya Từ điển Pháp số [88] thần thông, sự kiện phi thường; sự kỳ diệu. 1. Iddhi-pāṭihāriya: biến hóa thần thông. 2. Ādesanā-pāṭihāriya: tha tâm thần thông. 3. Anusāsanī-pāṭihāriya: giáo hóa thần thông. Nguồn: D.I.211; A.I.170; Ps.II.227.
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
paṭiloma Từ điển Pāli – Việt dt. 1. ngược lại, trái lại, 2. chiều ngược thường kết hợp với “chiều thuận’ anuloma tức là tiến tới & lùi lại .
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Pātimokkha Từ điển Pāli – Việt (Pāṭimokkha) - dt. [V] là giới luật căn bản Theravāda. - Giới luật này bao gồm 227 giới dành cho các vị tỳ khưu (bhikkhu) và 311 giới dành cho các vị tỳ khưu ni (bhikkhuni). Bhikkhu Bhikkhunī Pārājika (bất cộng trụ) 4 8 …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭiniddesa Từ điển Pāli – Việt dt. diễn giải cụ thể, việc diễn giải một cách tỷ mỉ của P một bản tóm tắt.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭipadā Từ điển Pāli – Việt dt. việc làm, thực hành, cách làm việc. 1. “Đạo’, “con đường’; ví dụ trong “dukkhanirodha-gāminipaṭipadā’, “con đường dẫn đến sự đoạn tận khổ đau’ (= Thánh Đế thứ tư); majjhima-paṭipadā, “Trung Đạo’. 2. “Sự tiến bộ’. Có …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Paṭipadā Từ điển Pháp số [158] lối hành đạo; sự tu hành để đạt đến giải thoát. 1. Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā: hành khó đắc chậm (hành trì đau khổ nhưng chứng đắc lại chậm chạp). 2. Dukkhā paṭipadā khippābhiññā: hành khó đắc nhanh (hành trì đau …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
paṭipadāñāṇa-dassana-visuddhi Từ điển Pāli – Việt dt. Đạo Tri Kiến Tịnh, đạo hành tri kiến thanh tịnh. - Tri kiến thanh tịnh được chứng đắc và thành tựu nhờ vào sự tiến bộ thông qua chín khía cạnh tri kiến mà đầu tiên là trí hiểu rõ sự sanh lên và diệt mất của các pháp …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
pāṭipadikabhatta Từ điển Pāli – Việt dt. bữa ăn đầu tiên của vị tỳ khưu sau ngày bốtát; bữa ăn sáng của vị tỳ khưu.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭipakkha Từ điển Pāli – Việt (tt.) ngược lại, đối lập. (dt.) kẻ thù, kẻ chống đối. - Sự đối lập về một việc gì đó nhất định (trong các mối quan hệ như lõi cây và vỏ cây, chiều dài và chiều ngắn, nặng và nhẹ, thiện và ác).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭipatti Từ điển Pāli – Việt dt. sự thực hành, cách hành xử, việc cư xử, pháp hành. - Khía cạnh thực hành của Giáo lý, việc ứng dụng thực hành của Kinh điển. - Căn bản của sự thực hành là từ (pháp) học và kết quả của thực hành là chứng đắc Minh sát …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭipattisāsana Từ điển Pāli – Việt dt. pháp hành Phật giáo, Giáo lý pháp hành, lời dạy của Đức Phật liên quan đến Giáo lý thực hành. Xem thêm sāsana (Phật giáo).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭirūpa Từ điển Pāli – Việt dt. sự phù hợp (nơi); thích hợp (chỗ).
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
paṭisambhidā Từ điển Pāli – Việt dt. tuệ phân tích, sự phân tích, tuệ minh sát phân tích. - Tứ tuệ phân tích bao gồm là: 1. Attha-paṭisambhidā: nghĩa đạt thông, thông suốt nghĩa lý, 2. Dhamma-paṭisambhidā: pháp đạt thông, thông suốt vạn pháp (bản …
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này
-
Paṭisambhidā Từ điển Pháp số [159] tuệ đạt thông; tuệ phân tích; trí phân biệt. 1. Attha-paṭisambhidā: nghĩa đạt thông, thông suốt nghĩa lý. 2. Dhamma-paṭisambhidā: pháp đạt thông, thông suốt văn tự (các văn bản). 3. Nirutti-paṭisambhidā: ngữ đạt …
Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Liên kết đến mục này
-
paṭisandhāra Từ điển Pāli – Việt dt. lời chào mừng; lời chào.
Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Liên kết đến mục này