Skip to content
Next retreat: Long Vipassanā retreat · 25 / 11 – 19 / 12 / 2026
EN
MONASTERYPhước Sơn

Dhamma study

Buddhist dictionary

Look up Pāli terms and numbered lists of the Dhamma. Diacritics are optional – “nibbana”, “metta” or “dao” all work.

123 entries M…
  1. mahārājā Từ điển Pāli – Việt (bốn) Đại Thiên Vương: 1. Dhataraṭṭha: thiên vương ở phía Bắc (Trì Quốc Thiên Vương), 2. Virūḷha: thiên vương ở phía Nam (Tăng Trưởng Thiên Vương), 3. Virūpakkha: thiên vương ở phía Tây (Quãng Mục Thiên Vương), M 4. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  2. mahāsāla Từ điển Pāli – Việt dt. “có nhiều tài sản’, đại phú gia. - Có ba hạng người như vậy được liệt kê như sau: 1. Khattiya-mahāsāla: “đại phú gia dòng vua chúa - khattiya’, 2. Brābmaṇamahāsāla: “đại phú gia dòng Bà-la-môn’, 3. …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  3. Mahāsamaya Từ điển Pāli – Việt dt. 1. ngày trăng tròn của tháng Sáu (tháng Nayon theo lịch Myanmar) khi Đức Phật thuyết giảng kinh Đại Hội (Mahāsamaya sutta) cho hội chúng của các vị trời và Phạm Thiên, 2. [V] thời gian khi số lượng lớn các vị tỳ khưu …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  4. Mahāsammata Từ điển Pāli – Việt dt. vh. “được bầu chọn bởi số đông’, vị vua đầu tiên của kiếp địa cầu này và là tái sanh của Bồ-tát, cuối cùng sẽ trở thành Phật Gotama. “Đức vua Mahāsammata là một ví dụ điển hình trong lý thuyết quân chủ theo giáo điển …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  5. mahāsāra Từ điển Pāli – Việt dt. dây chuyền ngọc trai.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  6. mahāsāvaka Từ điển Pāli – Việt dt. “đại đệ tử’. - Những vị đại đệ tử của Đức Phật là ngài Mahākassapa, ngài Ānanda, ngài Anuruddha và ngài Mahākaccāna. Xem thêm sāvaka.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  7. mahāsayana Từ điển Pāli – Việt dt. chỗ nằm ngồi lộng lẫy (chỗ nằm ngồi nơi quá cao và xinh đẹp). - Các chỗ ngồi và giường nằm được nhồi bông hoặc lông vũ, hoặc đặt lông thú, nệm, thảm và các đồ nội thất khác sang trọng tương tự được xem là những chỗ …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  8. mahāsiva Từ điển Pāli – Việt dt. “đại an lạc’, Niết Bàn.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  9. mahāthera Từ điển Pāli – Việt dt. “Đại trưởng lão’, vị tỳ khưu xuất gia được trên hai mươi tuổi hạ.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  10. mahāvana Từ điển Pāli – Việt dt. đại lâm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  11. mahiddhi Từ điển Pāli – Việt tt. có nhiều thần lực.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  12. majjapānasaṃyama Từ điển Pāli – Việt dt. việc tránh xa sự uống rượu. Tránh xa sự uống rượu là một điềm lành .

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  13. Majjhimadesa Từ điển Pāli – Việt dt. trung phần, vùng trung Ấn. - Vùng bao gồm trung phần của Nam Thiện Bộ Châu (Jambudīpa), (theo vũ trụ quan Phật giáo). - Ngày nay, nó nằm ở phía Đông Bắc của Ấn Độ và được giới hạn như sau: ấp Jangala ở phía Đông, …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  14. majjhimapaṭipadā Từ điển Pāli – Việt dt. trung đạo. - Thánh Đạo có Tám chi Phần. - Tinh tấn thanh lọc với mục đích chứng đắc Tuệ phân tích Tứ Thánh Đế dẫn đến sự chấm dứt tất cả mọi khổ đau (dukkha); tránh xa hai cực đoan là: lợi dưỡng trong các dục …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  15. majjhimapurisa Từ điển Pāli – Việt dt. [V] người trung bình (giữa chiều cao của Đức Phật và người đàn ông bình thường).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  16. Mala Từ điển Pháp số [309] cấu uế, bợn nhơ. 1. Kodha: phẫn nộ. 2. Makkha: gièm pha (chê bai). 3. Issā: ganh ty. 4. Macchariya: keo kiệt. 5. Māyā: gian lận. 6. Sāṭheyya: xảo quyệt (đạo đức giả). 7. Musāvāda: nói dối. 8. Pāpicchā: ác dục. 9. …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  17. mālādhāraṇa Từ điển Pāli – Việt dt. việc đeo tràng hoa. - Khi gìn giữ bát quan trai giới (Uposatha), người thiện tín không được đeo bông hoa hay tràng hoa cũng không được bảo người khác làm như vậy. Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇdanavibhusanatthānā …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  18. maṃsacakkhu Từ điển Pāli – Việt dt. mắt thịt, nhục nhãn, cơ quan thị giác. Xem thêm pasādacakkhu.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  19. māna Từ điển Pāli – Việt dt. 1. Ngã mạn, kiêu căng, tự phụ, 2. Māna cetasika, tâm sở ngã mạn tạo thành một trong 14 tâm sở bất thiện (akusala). - Ngã mạn nảy sanh như sau: 2.1. Seyyamāna: “thượng mạn, cao mạn’, cao mạn bởi người này tự xem …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  20. Māna Từ điển Pháp số [310] ngã mạn; kiêu hãnh. 1. Seyyassa ‘seyyohamasmī’ti māno: là người ngã mạn [hơn ỷ hơn] hơn người khác, nghĩ rằng: “Tôi là người tốt hơn’. 2. Seyyassa ‘sadisohamasmī’ti māno: là người ngã mạn hơn [hơn ỷ bằng] người …

    Từ điển Pháp số · Dictionary of Numerical Dhammas (Pāli – Anh – Việt)Link to this entry

  21. mānanusaya Từ điển Pāli – Việt dt. “ngã mạn tùy miên’, ngã mạn vốn luôn cố hữu trong tâm khảm của chúng sanh.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  22. mānasaṃyojana Từ điển Pāli – Việt dt. “mạn kiết sử’, ngã mạn triền. Xem thêm samyojana.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  23. manasikāra Từ điển Pāli – Việt dt. “như lý tác ý’, sự cân nhắc sáng suốt. 1. hướng sự chú ý của tâm đến cái gì đó, sự lưu tâm; hành động lưu tâm về việc gì đó. 2. [A] tâm sở có mặt trong tất cả các loại tâm; một trong bảy biến hành tâm sở …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  24. mānatta Từ điển Pāli – Việt dt. [V] 'sự hối lỗi' , hành động để chuộc lại lỗi lầm của bản thân trong mắt của các vị đồng phạm hạnh sau khi vị này đã hành phép hình phạt về tội Tăng Tàn (sanghādisesa).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  25. manāyatana Từ điển Pāli – Việt n [A] “ý xứ’, bao gồm 89 loại tâm.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  26. maṇḍakappa Từ điển Pāli – Việt dt. kiếp có hai vị Phật. Xem thêm kappa.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  27. Mandākinī Từ điển Pāli – Việt dt. tên của một trong bảy hồ lớn ở dãy núi Hy-mã-lạp.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  28. Mandhātā Từ điển Pāli – Việt dt. danh xưng của vị Chuyển Luân Thánh Vương (Cakkavatti) trong chuyện tiền thân Mandhātu (Jātaka No.258).

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  29. maṅgala Từ điển Pāli – Việt dt. điều hạnh phúc.

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry

  30. maṅgala Từ điển Pāli – Việt dt. điềm lành, hạnh phúc; Giáo Pháp xua tan điều ác và sách tấn sự tăng trưởng của điều thiện. - Tại tịnh xá Jetavana gần thành Sāvatthi, Đức Phật đã thuyết giảng về các điều hạnh phúc mà chư Thiên và nhân loại đã tìm …

    Từ điển Pāli – Việt · Tỳ khưu Đức Hiền (dịch từ A Dictionary of Buddhist Terms, ITBMU)Link to this entry